Skip to main content

Thực trạng và Giải pháp trong xây dựng đề án thiết chế văn hóa thể thao ở cơ sở

Tại kỳ họp thứ 9 HĐND huyện khóa XXI, cử tri trong huyện quan tâm và có ý kiến về việc chỉ đạo thực hiện xây dựng đề án thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở còn nhiều khó khăn, bất cập. Cụ thể như việc xây dựng nhà văn hóa thôn, bản, phố chậm, hiện còn hơn 60 thôn, bản chưa có nhà văn hóa riêng. Trả lời làm rõ về nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp, đ/c Triệu Văn Phượng – Trưởng phòng VHTT huyện đã nêu cụ thể như sau:
Từ tháng 9/2016 UBND huyện đã ban hành KH số 27 về phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, văn hóa thể thao huyện giai đoạn 2016 – 2020, định hướng đến năm 2030. Theo lộ trình của KH, giai đoạn 2016 – 2018 toàn huyện xây dựng 4 nhà văn hóa xã, xây mới và nâng cấp 91 nhà văn hóa thôn, bản, phố.
Trong các yếu tố để xây dựng và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân thì hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở có vai trò quan trọng. Thiết chế văn hóa là một khái niệm rất rộng, tuy nhiên vấn đề cử tri nêu được hiểu là hệ thống cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị mà ngành văn hóa đang quản lý để đảm bảo cho các hoạt động văn hóa có thể diễn ra, nhằm phục vụ nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hóa của nhân dân.
Về hệ thống thiết chế văn hóa: Hiện nay toàn huyện có có 14/21 nhà văn hóa xã, 205/212 thôn, bản, phố có nhà văn hóa = 96,6%; có 18 nhà thi đấu, tập luyện thể thao, 15 sân bóng đá cấp xã, khoảng 120 sân bóng đá cấp thôn, bản, phố; có khoảng 180 sân bóng chuyền hơi, có 03 bể bơi; 100% nhà văn hóa xã, thị trấn, thôn, bản, phố có tương đối đầy đủ các trang thiết bị như: bàn nghế, trang âm, loa đài, hệ thống loa phát thanh phục vụ hoạt động; 100% các xã, thị trấn, thôn, bản, phố có sân chơi thể thao (bóng đá hoặc bóng chuyền hoặc cầu lông…), có 04 thư viện xã, 21/21 xã có tủ sách pháp luật; bình quân mỗi xã, thị trấn được UBND huyện giao kinh phí hoạt động về sự nghiệp văn hóa, thể thao 60 triệu đồng/năm.
Về chất lượng, quản lý sử dụng, hoạt động: Trong năm 2016, tại các nhà văn hóa xã, thị trấn, thôn, bản, phố tổ chức được 57 hội thi văn nghệ, 940 buổi giao lưu văn nghệ; treo 980 băng vượt đường, kẻ 210 khẩu hiệu tường; dán 710 tranh cổ động, áp phích; 356 buổi tuyên truyền thông qua hội nghị; tuyên truyền miệng trên hệ thống thông tin đại chúng được 12.300 lượt; 213 cổng chào (mỗi tổ bầu cử 01 cổng chào); phối hợp tổ chức 80 buổi chiếu phim phục vụ bà con nhân dân tuyên truyền về các ngày lễ, kỷ niệm lớn của đất nước và địa phương (tiêu biểu là tuyên truyền về cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021); hình thành và duy trì 145 CLB thể thao; 100 CLB văn nghệ hoạt động tại nhà văn hóa; phục vụ khoảng 2.500 hội nghị, cuộc họp tại nhà văn hóa xã, thị trấn, thôn, bản, phố; tổ chức 150 giải thể thao, 1.735 buổi giao lưu cầu lông, bóng chuyền hơi tại nhà văn hóa; thu hút 35% số người tham gia tập luyện TDTT thường xuyên.
Mặc dù đạt được kết quả nêu trên, tuy nhiên hệ thống thiết chế văn hóa từ huyện đến cơ sở vẫn còn một số tồn tại: Đối với cấp xã: còn 4/21 xã, thị trấn chưa có nhà văn hóa; tại các nhà văn hóa xã chưa có đầy đủ các phòng chức năng theo quy định, trang thiết bị bàn ghế, tăng âm, loa đài một vài đơn vị vẫn còn thiếu, sân bóng đá cấp xã đa số không đủ diện tích theo quy định, kinh phí hoạt động dành cho sự nghiệp văn hóa, thể thao chưa đáp ứng được cho công tác chuyên môn (bình quân 60 triệu/xã/năm)… Đối với cấp thôn: Một số xã nhà văn hóa thôn diện tích còn hạn chế, được xây dựng theo chương trình 135, WB do vậy diện tích nhỏ hẹp; đa số các nhà văn hóa thôn, bản, phố chưa có sân khấu; hệ thống trang thiết bị, dụng cụ: tăng âm, bàn ghế, dụng cụ tập luyện thể thao…còn thiếu và kém chất lượng, kinh phí hoạt động ở thôn, bản, phố không có, nhiều thôn, bản chưa có tủ sách…từ đó làm ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động; công tác quản lý nhà văn hóa thôn, bản, phố chưa đồng bộ, có nơi giao cho Phó thôn, có nơi giao cho trưởng thôn...
Nguyên nhân của những hạn chế tồn tại trên là do: Một số địa phương chưa thực sự quan tâm chỉ đạo triển khai, ưu tiên nguồn lực và tuyên truyền vận động, từ đó ảnh hưởng đến công tác phát triển hệ thống thiết chế văn hóa ở cơ sở; Do điều kiện kinh tế của nhân dân ở một số địa phương còn khó khăn, do vậy chưa đẩy mạnh được công tác xã hội hóa để phát triển hệ thống thiết chế văn hóa và nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà văn hóa – trong khi đó đây lại là nguồn lực chủ yếu; Nguồn kinh phí của tỉnh để hỗ trợ, đầu tư cho công tác xây dựng nhà văn hóa không có, chỉ có nguồn kinh phí của huyện hỗ trợ, nhưng cũng rất hạn chế so với tổng mức đầu tư của 01 nhà văn hóa (20% x với tổng giá trị xây dựng nhà văn hóa, nhưng không quá 150 triệu đồng/nhà văn hóa); Cấp thôn, bản, phố không có kinh phí hoạt động do vậy việc đầu tư xây dựng, đầu tư trang thiết bị, dụng cụ tập luyện... và nâng cao chất lượng hoạt động của nhà văn hóa gặp nhiều khó khăn. Cấp xã được giao kinh phí hoạt động văn hóa, thể thao bình quân 60 triệu/năm, do vậy chưa đáp ứng được nhu cầu hoạt động và nâng cao chất lượng hoạt động văn hóa, thể thao; Do nguồn nhân lực tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao hiện nay rất hạn chế: người dân đi làm ăn xã, làm công ty nhiều, lớp trẻ đi học, làm ăn xa nhà; Do mạng internet phát triển, dẫn đến người dân ít tìm đọc sách tại các thư viện xã, mà chủ yếu trực tiếp tra cứu thông tin trên mạng internet.
Từ thực tế nêu trên, giải pháp khắc phục trong thời gian tới đã được cơ quan chức năng tham mưu với UBND huyện chỉ đạo, triển khai thực hiện một số nội dung. Theo đó năm 2016 Phòng Văn hóa – Thông tin đã tham mưu UBND huyện xây dựng và ban hành Kế hoạch số 27/KH-UBND ngày 13/9/2016 về phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao huyện Yên Thế giai đoạn 2016-2020; định hướng đến năm 2030. Theo đó, phấn đấu đến năm 2020 toàn huyện đạt 88,6%; năm 2030 đạt 100% nhà văn hóa (NVH) thôn bản phố đạt tiêu chuẩn (năm 2016 và 2017 đã xây dựng 3 NVH xã; 34 NVH thôn. Năm 2017 xây dựng 28 NVH. Năm 2018 = 30 NVH. Năm 2019 = 20 NVH. Năm 2020 = 20 NVH). 
Trong thời gian tới, Phòng VH-TT tiếp tục tham mưu đôn đốc thực hiện Kế hoạch nêu trên; đồng thời tham mưu và thực hiện một số giải pháp cụ thể như:
Tăng cường sự lãnh, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở; phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước các đoàn thể nhân dân và các doanh nghiệp trong thực hiện đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa thể thao các cấp. 
Các ngành, các chủ đầu tư, địa phương được giao nhiệm vụ thực hiện các chương trình hỗ trợ khác của Chính phủ như: Xây dựng nông thôn mới, đầu tư cho các vùng ĐBKK (chương trình 135 giai đoạn II) phải triển khai đồng bộ xây dựng hạ tầng đảm bảo có các thiết chế văn hóa, thể thao đạt tiêu chuẩn theo quy định.
Định kỳ hàng năm, phối hợp với các xã kiểm điểm đánh giá kết quả công tác chỉ đạo xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa, thể thao của địa phương.
Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của các cấp uỷ, chính quyền và người dân nhằm tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động giữa các cấp, các ngành, địa phương trong sự nghiệp phát triển văn hóa, thể thao. 
Phối hợp rà soát các quy hoạch sử dụng đất, đảm bảo quỹ đất hợp lý cho các công trình văn hóa, thể thao trên địa bàn huyện. Tham mưu bố trí nguồn ngân sách huyện và xã đảm bảo cân đối, phân bổ hàng năm theo tỷ lệ chi ngân sách hợp lý trong tổng chi ngân sách địa phương. Kết hợp chặt chẽ với các nguồn vốn của Tỉnh, Trung ương để sử dụng đầu tư xây dựng hệ thống thiết chế văn hóa thể thao có hiệu quả và nâng cao chất lượng hoạt động của các thiết chế văn hóa.
Huy động sự đóng góp của các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế xã hội, các đoàn thể nhân dân và tài trợ của các tổ chức, cá nhân để xây dựng và tổ chức hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, đặc biệt là các nhà văn hóa, khu thể thao cấp thôn, khu vui chơi gải trí…Thu hút các thành phần kinh tế đầu tư kinh doanh các dịch vụ văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí gắn với các thiết chế văn hóa thể thao theo quy định của pháp luật.
Coi trọng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ lãnh đạo, quản lý văn hóa, cán bộ ở cơ sở. Tăng cường mở các lớp năng khiếu về văn nghệ, thể thao, nhằm phát hiện các nhân tài, đào tạo, bồi dưỡng phục vụ cho sự nghiệp văn hóa. Tham mưu tuyển dụng đội cán bộ, huấn luyện viên đảm bảo tiêu chuẩn, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện trong hoạt động chuyên môn.
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động tại các thiết chế văn hóa, thể thao gắn với nhu cầu của người dân; tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn đối với hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao các cấp; nâng cao chất lượng phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa./.
 
Minh Như