Skip to main content

Thực trạng và giải pháp công tác thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn huyện Yên Thế

Yên Thế là một huyện Miền núi của tỉnh Bắc Giang, có diện tích trên 301,4 km2, toàn huyện có khoảng 10 vạn dân với 08 dân tộc cùng chung sống. Trong những năm gần đây nhiều ngành nghề như chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh được nhân dân đầu tư, phát triển, cùng với mức sống của nhân dân được nâng lên, lượng rác thải ra môi trường ngày càng nhiều, đã tác động đến chất lượng môi trường chung của toàn huyện.
Nhận thấy tầm quan trọng của công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải trong chiến lược phát triển bền vững, trong những năm qua UBND huyện đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện như: Quyết định 414 về việc ban hành đề án Bảo vệ môi trường huyện Yên Thế giai đoạn 2017 - 2020, tầm nhìn đến năm 2025; Kế hoạch số 21 thực hiện Đề án BVMT; Kế hoạch số 12 về  tổ chức các hoạt động hưởng ứng “100 ngày vì môi trường”; Kế hoạch số 16 về  tổ chức tháng hành động vì môi trường năm 2018,...trong đó đặc biệt chú trọng đến công tác tuyên truyền pháp luật, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải..
Với số dân gần 10 vạn người và tỷ lệ phát thải chất thải rắn sinh hoạt trung bình đối với khu vực các thị trấn của huyện (TT Cầu Gồ, TT Bố Hạ) là 0,8 - 1kg/người/ngày, khu vực các xã nông thôn là 0,35 kg/người/ngày; chính vì vậy ô nhiễm do rác thải sinh hoạt đang là nhân tố ô nhiễm chủ yếu. Theo tính toán, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn huyện vào khoảng 36- 40 tấn/ngày, trong đó ở khu vực đô thị là 16- 18 tấn/ngày, ở khu vực nông thôn 20- 22 tấn/ngày; với tốc độ phát thải như vậy thì một năm lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng gần 14.000 tấn với nhiều thành phần phức tạp. Loại rác thải này trực tiếp là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, mất cảnh quan đô thị nhưng đến nay công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải chưa đáp ứng được tình hình hiện tại.
Rác thải phát sinh trên địa bàn bước đầu đã được phân loại, tuy nhiên khối lượng ít, đa số là chất thải có tái sử dụng như giấy, bìa các tông, kim loại, nhựa ...được thu gom tái sử dụng hoặc bán phế liệu; chất thải hữu cơ như thức ăn thừa được tận dụng tái sử dụng trong chăn nuôi, còn các loại chất thải khác không tận dụng được hầu như không được phân loại để chung với nhau. Những năm trước đây, tình trạng người dân vứt rác, xả rác nơi công cộng xảy ra phổ biến; việc xả rác, vứt rác thải ra kênh gây ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước mặt như: Khu vực Cầu Sỏi, xã Tân Sỏi, khu vực Cầu Ông Bang, xã Đồng Kỳ; khu ngầm Đồng Vương xã Đồng Vương; khu cầu Đen xã Tam Tiến...Hay những hành vi vận chuyển thuê rác thải về địa bàn huyện để “đổ trộm” tại những khu vực ít người qua lại như: khu Đèo Cà, xã Đồng Hưu; trên tuyến đường Đồng Tiến - Đồng Vương; khu vực xã Tam Tiến...
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên trước hết là do ý thức của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và nhân dân về chấp hành Luật Bảo vệ môi trường còn hạn chế; bên cạnh đó UBND một số xã, thị trấn chưa chú trọng đến công tác tuyên truyền; chưa có hình thức xử lý đối với hộ dân vi phạm; nhiều xã chưa có điểm tập kết và xử lý rác tập trung; công tác chỉ đạo, hoạt động của các tổ thu gom rác thải hiệu quả chưa cao; không phát huy hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư...
Cùng với sự phát triển về kinh tế, gia tăng về dân số và sự lãng phí tài nguyên trong thói quen sinh hoạt của con người, lượng rác thải ngày một tăng lên, thành phần rác thải ngày càng phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.
Để thực hiện có hiệu quả nội dung về công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải và đảm bảo kế hoạch, mục tiêu Đề án Bảo vệ môi trường của huyện, đến nay từ các nguồn vốn khác nhau, UBND huyện đã đầu tư các hạng mục công trình xử lý rác gồm: 01 khu xử lý rác thải thuộc xã Tam Tiến với tổng diện tích 29.358 m2; tập trung xử lý rác thải cho các xã trung tâm của huyện bao gồm: Đồng Tâm, thị trấn Cầu Gồ, Tam Hiệp, Phồn Xương, Tam Tiến, Đồng Lạc; 03 khu xử lý rác thải tạm thời tại xã Tân Sỏi, TT Bố Hạ, Xuân Lương với tổng diện tích hơn 8.000 m2 nhằm tập trung xử lý rác cho xã các xã Tân Sỏi, Bố Hạ, TT Bố Hạ, Xuân Lương, Đồng Kỳ...; 02 lò đốt rác công nghệ tiến tiến được lắp đặt, xử lý rác thải đối với xã An Thượng và xã Tam Tiến; 09 lò đốt rác thủ công được hỗ trợ xây dựng tại khu vực các xã: Hương Vỹ, Đông Sơn, Hồng Kỳ... để tập trung xử lý rác thải sinh hoạt khu dân cư; ngoài ra, công tác thu gom rác thải tại các đơn vị được thực hiện bằng các phương tiện chuyên dụng: Xe chuyên dụng, xe 3 bánh ...được UBND huyện đầu tư, hỗ trợ hàng năm.
Bên cạnh đó, có 10/21 xã, thị trấn có tổ đội vệ sinh môi trường, 212/212 các thôn, bản có tổ tự quản vệ sinh môi trường; việc thu phí bảo vệ môi trường đã và đang được thực hiện đối với 10/21 xã, thị trấn. Tuy nhiên, tỉ lệ thu phí rác thải trên địa bàn huyện còn thấp, mức thu trung bình đối với hộ dân là 10.000 - 20.000 đồng. 
Bên cạnh những kết quả đạt được công tác quản lý, thu gom xử lý rác thải trên địa bàn huyện vận còn những hạn chế, tồn tại như: Một số tổ đội, vệ sinh môi trường đã hoạt động song hiệu quả chưa cao, tỉ lệ thu phí vệ sinh môi trường còn thấp, sự tích cực vào cuộc của các cấp chính quyền, địa phương, của người dân còn chưa cao, chưa đầy đủ, chưa chuyển thành những hành động cụ thể; nhiều xã, thị trấn chưa tập trung, chưa quan tâm đến công tác xử lý môi trường...
Để công tác quản lý, thu gom, vận chuyển rác thải trên địa bàn huyện trong thời gian tới có những bước chuyển biến tích cực, các cấp ngành cần thực hiện các giải pháp sau:
- Một là, nâng cao vai trò, trách nhiệm của UBND các xã, thị trấn trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường; Theo thẩm quyền kiên quyết xử lý vi phạm về thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải không đúng nơi quy định.
- Hai là, Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động phân loại, thu gom rác thải; Thực hiện nghiêm túc việc thu phí bảo vệ môi trường đối với rác thải theo Quyết định số 43/2017/QĐ-UBND ngày 26/12/2017 của UBND tỉnh đối với các hộ gia đình thu gom rác tập trung và đối với các đơn vị có hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn quản lý.
- Ba là, Đối với các điểm tồn lưu rác thải, các tụ điểm rác thường xuyên tái phát chưa xử lý triệt để, những điểm đen thì yêu cầu Chủ tịch UBND xã, thị trấn chỉ đạo, giải tỏa và xử lý triệt để, đối với các xã phát sinh rác thải phải có trách nhiệm chi trả phí xử lý rác theo quy định.
- Bốn là, các hộ gia đình có sử dụng dịch vụ thu gom rác thải phải nộp đầy đủ phí bảo vệ môi trường. Đồng thời, yêu cầu các tổ chức hội Đoàn thể, vận động tuyên truyền các hội viên nộp phí VSMT, gắn với việc giao chỉ tiêu, tỷ lệ thu phí để đánh giá thi đua hàng năm./.
 
Đoàn Thanh