Skip to main content

Khắc phục ô nhiễm môi trường làng nghề

Trong các kỳ họp HĐND thời gian qua, thì vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề trên địa bàn huyện đã được các cử tri và các đại biểu rất quan tâm. Không ít những giải pháp đã được đưa ra và áp dụng để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên trên thực tế để thực sự mang lại hiệu quả ngoài việc đầu tư về tiền của, khoa học kỹ thuật, công nghệ thì ý thức tự giác tham gia bảo vệ môi trường của người dân trong các làng nghề có vai trò rất quan trọng. 
Vấn đề ô nhiễm môi trường khói, bụi từ làng nghề nung vôi ở xã Hương Vỹ và Đông Sơn nhiều năm trước đây khiến cho các kỳ họp HĐND huyện luôn là chủ đề rất “nóng”. Cái khó đặt ra chính là nghề truyền thống của người dân tại địa phương từ rất xa xưa. Chính vì vậy để thay đổi tập quán sản xuất, tư duy và công nghệ thủ công của làng nghề nung vôi là điều khó thực hiện. Thế nhưng trước những bức xúc về khói, bụi do ô nhiễm từ quá trình nung vôi thủ công gây ra kéo dài trong nhiều năm, huyện đã xác định vai trò của công tác chỉ đạo để có những giải pháp mang tính then chốt và lâu dài để khắc phục tình trạng ô nhiễm trên.
Ông Vũ Trí Hải - Chủ tịch UBND huyện cho biết: “Trước hết chúng tôi tập trung cao cho công tác tuyên truyền để người dân, nhất là người dân tại địa bàn nơi có các làng nghề và các hộ sản xuất kinh doanh hiểu được các quy định về vấn đề bảo vệ môi trường để tổ chức thực hiện. Đồng thời chúng tôi cũng chỉ đạo đưa các nội dung về bảo vệ môi trường gắn với các hộ sản xuất kimh doanh này vào hương ước, quy ước để người dân theo dõi, giám sát trong việc bảo vệ môi trường tại địa phương. Bên cạnh đó chúng tôi cũng yêu cầu các hộ sản xuất kinh doanh có cam kết trong sản xuất kinh doanh phải bảo đảm vấn đề vệ sinh môi trường”.
Nghề nung vôi hòn ở trên địa bàn huyện đang hoạt động tại 7 làng nghề của xã Hương Vĩ và 1 làng nghề tại thôn Cầu Gụ xã Đông Sơn. Theo thông tư số 46/2011/TT của Bộ tài nguyên môi trường đây là các làng nghề thuộc nhóm C, tức là nhóm các cơ sở thuộc loại hình sản xuất có tiềm năng  gây ô nhiễm môi trường cao. Để kiểm soát ô nhiễm môi trường làng nghề, UBND huyện đã thường xuyên chỉ đạo phòng chuyên môn, UBND các xã Hương Vĩ, Đông Sơn thực hiện các quy định của pháp luật liên quan đến việc bảo vệ môi trường tại các làng nghề trên địa bàn huyện. Trong đó đề cao công tác quản lý trong lĩnh vực tài nguyên môi trường.
Bà Thân Thị Gấm - Phó trưởng phòng Tài nguyên môi trường huyện cho biết: “Chúng tôi cũng chủ động tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo các ban, ngành huyện phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn thành lập và duy trì các tổ tự quản vệ sinh môi trường, tham gia vào các công tác vận động đoàn viên, hội viên để thực hiện công tác bảo vệ môi trường”.
Nghề nung vôi hòn là công việc gia truyền của gia đình ông Nguyễn Duy Toàn ở thôn Đình xã Hương Vĩ từ nhiều năm nay. Trước đây mỗi lần nung vôi, ông Toàn thường chất nguồn nguyên liệu cao hơn nhiều lần miệng lò nung để làm sao sản lượng phải đạt từ 15 đến 18 tấn/ lần nung dẫn đến ô nhiễm nghiêm trọng các vùng lân cận. Thế nhưng từ khi được tuyên truyền thường xuyên về công tác bảo vệ môi trường và thực hiện ký cam kết bảo vệ môi trường, trong quá trình thực hiện nung vôi ông Toàn đã giảm số lượng xuống 10 tấn/ lần nung nên vấn đề khói, bụi đã giảm đáng kể. Sự thay đổi này đã được ông Toàn duy trì suốt 3 năm qua.
Bà Nguyễn Thị Mai - Thôn Đình xã Hương Vĩ nói: “Trước đây hoạt động của các lò nung vôi thủ công nhiều khói, bụi, cây cối không lên được, nhiều người ốm đau, bệnh tật. Bây giờ các hộ nung vôi đã có ý thức bảo vệ môi trường nên chúng tôi không còn bị ảnh hưởng nữa, môi trường không ô nhiễm, cây cối cũng xanh tốt”.
Sự khác biệt ở đây, ngoài sự vào cuộc của các cấp, các ngành thì vai trò then chốt có tính quyết định đó là người dân nhận thức ra vấn đề và tự giác chấp hành. Thay đổi về tư duy, tập quán là cả một quá trình nhưng ở đây việc thay đổi này còn ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích kinh tế gia đình. Thế nhưng việc chấp nhận giảm nguồn thu từ sản xuất gắn để với bảo vệ môi trường là điều rất đáng ghi nhận.
Ông Nguyễn Duy Toàn - Thôn Đình xã Hương Vĩ nói: “Quá trình sản xuất chúng tôi luôn hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng ô nhiễm môi trường để khỏi ảnh hưởng đến mình. Vì tôi nghĩ, nếu môi trường ô nhiễm thì mình là người phải chịu trực tiếp nên càng hạn chế bao nhiêu càng tốt cho mình bấy nhiêu”.
Hoạt động bảo vệ môi trường trong làng nghề nung vôi hòn không chỉ được các hộ gia đình thực hiện mà hoạt động này còn được thực hiện nghiêm túc tại cơ sở sản xuất lớn hơn. Hợp tác xã chế biến vôi Ngân Hồng là đơn vị có sự góp vốn chung tay gây dựng của 7 hộ gia đình làm nghề nung vôi trong xã. Để hạn chế khói, bụi gây ô nhiễm môi trường, Hợp tác xã đã áp dụng lò nung liên hoàn với công nghệ mới, ống khói cao trên 30m. Đồng thời cùng với việc đầu tư công nghệ thì việc sử dụng nước để phun dập bụi trong khu vực chế biến cũng được nhân công thường xuyên thực hiện. Điều này đã tác động rất tích cực đến ý thức người lao động để cùng tham gia và có trách nhiệm với công tác bảo vệ môi trường tại đây.
Chị Tạ Thị Dung - HTX chế biến vôi Ngân Hồng xã Hương Vĩ nói: “Chúng tôi thường phun nước vào đầu giờ làm việc buổi sáng và đầu giờ chiều để giảm bụi cho khu vực chế biến vôi và những khu vực xung quanh”.
Để công tác bảo vệ môi trường tại 7 làng nghề nung vôi hòn trong xã quan tâm tới công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất, UBND xã đã xác định vai trò của mình để phối hợp tích cực với các ngành, đoàn thể trong xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền về công tác bảo vệ môi trường: Luật bảo vệ môi trường, các Thông tư của Bộ tài nguyên và môi trường, các văn bản quy phạm pháp luật thông qua nhiều hình thức như: loa truyền thanh, họp thôn, họp xã để mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường tại các làng nghề trong xã. 
Ông Nguyễn Ánh Tùng - PCT UBND xã Hương Vĩ cho biết: “Chúng tôi xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm trong việc xây dựng nông thôn mới của địa phương. Vì vậy chúng tôi đã tham mưu với Đảng ủy, HĐND ra nghị quyết chuyên đề về công tác bảo vệ môi trường. Đối với làng nghề mặc dù hiện nay lò vôi liên hoàn phát triển mạnh thay thế cho lò vôi thủ công, làm hạn chế ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên địa phương vẫn có biện pháp chỉ đạo để mỗi hộ nung vôi cũng như các hợp tác xã có biện pháp chủ động để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đồng thời UBND xã cũng chỉ đạo các thôn duy trì hoạt động của đội tự quản về công tác bảo vệ môi trường”.
Xã Đông Sơn trước đây có trên 100 lò nung vôi thủ công tại hộ gia đình. Thế nhưng số lượng lò còn hoạt động đến nay chỉ còn khoảng 30 lò. Thời gian qua, để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại làng nghề nung vôi hòn ở thôn Cầu Gụ, địa phương cũng đã vào cuộc tích cực dưới nhiều hình thức. Trong đó luôn đề cao vai trò người đứng đầu của địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động để người dân ý thức được vai trò của bảo vệ môi trường trong sản xuất và tự giác chấp hành.
Ông Trần Quang Sản - PCT UBND xã Đông Sơn cho biết: “Chúng tôi đã quán triệt nhiệm vụ chính của địa phương là, song song với phát triển kinh tế phả bảo vệ mô trường. Đối với mỗi hộ nung vôi cần phải xây nhà lều cao để đảm bảo ngọn khói vượt khỏi tầm ảnh hưởng đến các hộ dân xung quanh”.
Mức độ ô nhiễm về môi trường do khói, bụi của các làng nghề nung vôi huyện Yên Thế cũng đã được cơ quan chuyên môn thường xuyên kiểm tra thông qua phương pháp quan trắc môi trường. Theo kết quả đo và phân tích tại thời điểm quan trắc đầu năm 2017 được đánh giá một cách tổng quát là: môi trường không khí trong khu vực xung quanh làng nghề chưa bị ô nhiễm bởi các thông số độc hại, hàm lượng các thông số phân tích vẫn nằm trong giới hạn quy chuẩn cho phép. Chỉ tiêu tiếng ồn tại tất cả các điểm quan trắc, mức ồn vượt từ 1,01-1,15 lần so với Quy chuẩn Việt Nam 26:2010 của Bộ tài nguyên và môi trường. 
Bà Trần Thị Hằng - Bí thư Chi bộ thôn Cầu Gụ - Đông Sơn nói: “Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường đối với đời sống nên các hộ nung vôi luôn có ý thức, trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất vôi”.
Từ những giải pháp huyện Yên Thế đưa ra và áp dụng trong việc bảo vệ môi trường tại các làng nghề nung vôi hòn trên địa bàn huyện đã thu được những kết quả tích cực. Cách làm này sẽ tiếp tục phát huy được hiệu quả đối với các làng nghề trên địa bàn tỉnh khi sự đồng thuận được xác định là yếu tố căn bản của thành công./.
 
Quang Huy