Skip to main content

Giải pháp BVMT ở các làng nghề nung vôi của huyện Yên Thế

Huyện Yên Thế có 09 làng nghề thủ công bao gồm: 01 làng nghề truyền thống mây tre đan ở thôn Sỏi xã Bố Hạ và 08 làng nghề nung vôi. Trong đó, xã Hương Vĩ có 07 làng nghề và xã Đông Sơn có 01 làng nghề.
08 làng nghề của xã Hương Vỹ và Đông Sơn thuộc huyện Yên Thế làm nghề sản xuất vôi cay sỉ, rà soát theo thông tư số 46/2011/TT-BTNMT (phụ lục 01) là các làng nghề thuộc nhóm C - tức là nhóm các cơ sở thuộc loại hình sản xuất có tiềm năng gây ô nhiễm môi trường cao. Tuy nhiên, tại thời điểm này số lượng lò nung đã giảm nhiều, lượng chất thải rắn được sử dụng để san lấp, cải tạo đường, lượng khí thải đã giảm đi đáng kể.
01 làng nghề truyền thống mây tre đan ở thôn Sỏi xã Bố Hạ (thuộc nhóm A theo quy định tại Điều 4, Thông tư số 46/2011/TT-BTNMT ngày 26/12/2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bảo vệ môi trường làng nghề). Loại hình sản xuất này gây ô nhiễm môi trường thấp, được phép hoạt động trong khu vực dân cư.
Các làng nghề thuộc huyện Yên Thế đã có lịch sử tồn tại và phát triển từ lâu đời, tập trung chủ yếu thuộc xã Hương Vỹ; Tuy nhiên do lịch sử để lại, các làng nghề phát triển tự phát, không được quy hoạch nên bộc lộ nhiều yếu kém trong công tác BVMT, tình trạng ô nhiễm môi trường đã có cả một thời gian dài gia tăng khó kiểm soát, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân người sản xuất trực tiếp và các hộ gia đình xung quanh.
Mặt khác, do nhận thức của người dân về Bảo vệ môi trường còn nhiều hạn chế; trong khi kinh phí để xây dựng các công trình cho công tác BVMT và xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề đòi hỏi lớn, việc đầu tư cho công tác BVMT của các cơ sở còn hạn chế, đóng góp của cộng đồng dân cư cho công tác BVMT còn thấp; 
Nhận thấy, Bảo vệ môi trường và phát huy hiệu quả thế mạnh của các làng nghề là nhiệm vụ có ý nghĩa rất quan trọng nhằm đảm bảo sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, góp phần tích cực vào việc phát triển KT-XH của huyện nhà. Huyện ủy – HĐND- UBND huyện Yên Thế xác định, đây là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, cần có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp ủy Đảng, chính quyền,  sự tham gia tích cực của Mặt trận tổ quốc, các tổ chức đoàn thể và sự đồng tình ủng hộ, hưởng ứng của toàn thể nhân dân.
Để kiểm soát ô nhiễm môi trường làng nghề, UBND huyện thường xuyên chỉ đạo phòng chuyên môn, UBND các xã Hương Vỹ, Đông Sơn, Bố Hạ thực hiện Kế hoạch 1388/KH-UBND, ngày 27/5/2014 của Chủ tịch UBND tỉnh, các quy định của pháp luật liên quan đến việc bảo vệ môi trường làng nghề.
Tăng cường chỉ đạo gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường; tăng cường tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức về vệ sinh môi trường, kiểm soát ô nhiễm ở làng nghề; Thường xuyển làm tốt công tác kiểm soát, theo dõi diễn biến chất lượng môi trường nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường làng nghề. 
Sau 3 năm chỉ đạo triển khai quyết liệt đến nay công tác bảo vệ môi trường và phát triển làng nghề đã đạt được những kết quả nhất định:
9 làng nghề có tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường được hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, cộng đồng trách nhiệm, thực hiện theo quy chế. Trong quá trình kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các làng nghề các tổ chức tự quản về bảo vệ môi trường có trách nhiệm bố trí lực lượng, phương tiện và thiết bị thu gom, vận chuyển chất thải rắn đến các điểm tập kết theo quy định; thực hiện việc quản lý, vận hành, duy tu, cải tạo các công trình thuộc kết cấu hạ tầng về bảo vệ môi trường theo sự phân công của UBND xã; Công tác bảo vệ môi trường được xây dựng đưa vào quy ước, hương ước của các thôn, làng và được tổ chức thực hiện đều đặn; Gắn tiêu chí môi trường với việc xét duyệt gia đình văn hóa; thôn bản văn hóa …
- Các thôn bản hàng năm được UBND huyện hỗ trợ các phương tiện, thiết bị thu gom và vận chuyển chất thải như: xe gom rác, thùng đựng rác, bảo hộ lao động, chế phẩm xử lý… và đặc biệt trong thời gian vừa qua, xã Hương Vỹ nói chung và các làng nghề nói riêng đã được hỗ trợ kinh phí xây dựng 06 lò xử lý rác thải sinh hoạt, đảm bảo xử lý toàn bộ lượng rác thải sinh hoạt phát sinh tại các làng nghề. Đây cũng là một trong những mô hình tiêu biểu được nhiều địa phương tham quan học hỏi.
Xuất phát từ thực tế mạnh ai nấy làm, khách của ai người đó bán, trong khi xã Hương Vĩ có 6 làng nghề, gần 400 lò nung vôi, mỗi năm ra lò hàng trăm ngàn tấn nhưng lại chưa có doanh nghiệp nào đứng ra bao tiêu sản phẩm, mặt khác nguồn nguyên liệu đầu vào phục vụ cho sản xuất có phần khan hiếm hơn nên việc phát triển gặp nhiều khó khăn. Với sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp chính quyền, các ban ngành đoàn thể, mô hình HTX kiểu mới đã được ra đời. Các hộ làm nghề đã mạnh dạn cùng nhau góp sức thành lập các Hợp tác xã, nâng tầm quy mô sản xuất của cơ sở đồng thời là đầu mối bao tiêu sản phẩm. Từ đây các HTX đã mở hướng cho nghề truyền thống của quê hương có thị trường tiêu thụ ổn định, bảo đảm cho hàng trăm lò vôi trong xã luôn đỏ lửa, hàng nghìn lao động yên tâm sản xuất. Với mô hình sản xuất tập trung theo công nghệ hiện đại, nghề truyền thống tiếp tục được duy trì và phát triển, số lò vôi sản xuất thủ công theo công nghệ lạc hậu cơ bản được xóa bỏ đã góp phần không nhỏ trong công cuộc phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường làng nghề.
Trong thời gian tới, huyện Yên Thế tiếp tục quan tâm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tham mưu xây dựng các chương trình hành động cụ thể, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, tích cực đối với công tác BVMT khu vực làng nghề trên địa bàn huyện, góp phần xây dựng Yên Thế phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và môi trường sống trong lành./.
Minh Như