Skip to main content

Cần nâng cao nhận thức về vệ sinh môi trường nông thôn

Những năm gần đây, vấn nạn ô nhiễm môi trường đang là mối quan tâm của toàn xã hội, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm môi trường ở các vùng nông thôn từ chất thải, rác thải trong sinh hoạt, chăn nuôi, cho đến sự lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp. Đã đến lúc chúng ta phải đề cao việc bảo vệ để cứu lấy môi trường nông thôn...
Hiện rất nhiều địa phương trong huyện, mà nhất là ở các xã vùng nông thôn đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường. Chưa bao giờ lượng rác thải sinh hoạt lại nhiều như bây giờ. Rác thải do người dân không có ý thức vứt ra khắp nơi nào là túi ni lon, xác động vật chết, đường thôn, ấp, ngõ xóm đến kênh, mương, ao hồ, sông... chỗ nào tiện và gần cũng có thể vứt rác, đổ chất thải sinh hoạt. Trong khi đó, dịch vụ vệ sinh môi trường ở nông thôn hiện chưa phát triển đúng mức. Nguyên nhân của tình trạng trên là do ý thức bảo vệ môi trường của mọi người không cao, tất cả mọi người đều thản nhiên vứt rác bừa bãi ở bất cứ chỗ nào họ cảm thấy tiện. Vấn đề này hiện rất đáng báo động, do mọi người coi việc giữ gìn bảo vệ môi trường không phải là việc của cá nhân mình mà là việc của xã hội. Ngoài ra, còn một bộ phận nhỏ có tư tưởng rất thiển cận "sạch riêng, bẩn chung" môi trường phải chịu. Một vấn đề nữa là đa phần người dân không tự xử lý phân loại rác nên việc chôn lấp, thu gom, xử lý gặp nhiều khó khăn trong vùng dân cư nông thôn chưa có cơ sở thu gom xử lý rác thải.
    Song song đó, vấn đề mất vệ sinh môi trường nông thôn hiện nay một phần do lượng lớn rác thải các chợ vùng nông thôn cũng là nơi sinh ra đủ các loại rác mà chưa có biện pháp thu gom xử lý, chủ yếu quét dọn lại một chỗ rồi để khô đốt hoặc cho phân huỷ tự nhiên, nên nó ảnh hưởng nặng nề cho môi trường xung quanh và công tác bảo vệ môi trường chung của địa phương. Đó là chưa kể lượng rác, chất thải trong chăn nuôi, nhu cầu phát triển kinh tế của người dân đang mở rộng quy mô chuồng trại nhưng lại không thay đổi phương thức chăn nuôi, đa phần vẫn làm theo kiểu cũ, phân và nước cùng thức ăn dư thừa của gia súc, gia cầm không qua xử lý cứ vô tư thải ra rãnh nước đường làng, mương máng, sông, ao hồ. Gặp lúc trời mưa, chỗ nào thuận thì trôi đi, còn trời nắng thì bốc mùi hôi thối nồng nặc. Đây cũng chính là môi trường thuận lợi để ruồi, muỗi, các ký sinh trùng gây bệnh phát sinh, phát tán vào không khí và nguồn nước, nước thải ngấm vào nguồn nước ngầm, do vậy, nguy cơ phát sinh các loại dịch bệnh là rất cao trong cộng đồng. 
    Hiện nay, từ môi trường nông thôn cho đến thành thị, còn bị đe dọa bởi tình trạng lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp như phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và việc sử dụng phân tươi, nhất là trong sản xuất các loại rau xanh. Điều này rất có hại cho sức khoẻ con người, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của chúng ta trong hiện tại cũng như lâu dài. Vì thế, người sản xuất cần nhận thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh môi trường nói chung và môi trường nông thôn nói riêng. Chính quyền địa phương các cấp nên đưa ra giải pháp kịp thời để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mọi người dân trong cộng đồng, giữ gìn vệ sinh môi trường nông thôn của mình nói chung.
    Trong những năm gần đây UBND huyện đã chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường công tác kiểm tra, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm về vệ sinh môi trường. Về cơ bản các cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc trên địa bàn huyện có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường, song bên cạnh đó còn có những cơ sở vì lợi ích kinh doanh mà bất chấp những sai phạm trong hoạt động sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như: Cơ sở chế biến tinh bột sắn hộ gia đình bà Vi Thị Ly, xã Tiến Thắng và hộ chế biến tinh bột sắn Nguyễn Văn Hiệp, xã Đồng Tâm với hành vi xả nước thải sản xuất không qua xử lý ra môi trường gây ô nhiễm nghiêm trọng, và gây bức xúc trong nhân dân, đã được xử lý.
Riêng năm 2016, UBND huyện đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tổ chức kiểm tra về lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn huyện. Đến nay công tác kiểm tra luôn được thực hiện thường xuyên, kết quả: Qua nhiều lần kiểm tra nhắc nhở, Đoàn kiểm tra liên ngành thuộc UBND huyện phối hợp với Công an huyện, Sở Tài nguyên môi trường tỉnh đã ban hành Quyết định xử lý vi phạm 05 trường hợp với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 77 triệu đồng và yêu cầu đình chỉ sản xuất, khắc phục ô nhiễm và xây dựng hệ thống xử lý chất thải theo đúng quy định. Đến nay 02 cơ sở trên đang tạm dừng sản xuất theo kết luận kiểm tra, 03 cơ sở thực hiện các biện pháp xử lý chất thải, khắc phục hiện tượng gây ô nhiễm đất, ô nhiễm nguồn nước, và đặc biệt là không còn phản ánh của nhân dân.
Tại các xã vùng cao miền núi của huyện, mấy năm gần đây, người dân khai thác, chế biến gỗ bóc đã tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho các gia đình. Tuy nhiên, vấn đề ở đây cần quan tâm, đó là các xưởng chế biến gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn giao thông. Đáng lo ngại hơn cả là việc đốt than từ các sản phẩn gỗ bóc.
        Để khắc phục về vệ sinh môi trường, toàn huyện đã thành lập đội vệ sinh môi trường, tổ tự quản về môi trường với 212 tổ, đội, đạt 100% số thôn, bản trên địa bàn toàn huyện. UBND huyện đã đầu tư 01 xe ô tô vận chuyển rác thải sinh hoạt, 03 cặp xe ngựa, 02 bãi chôn lấp rác thải quy mô lớn là nơi tập kết rác thải của nhiều cụm xã lân cận, huyện đã đầu tư xây dựng 2 bãi chôn lấp rác thải tại xã Tam Tiến và xã Bố Hạ để xử lý rác tại hai thị trấn và vùng lân cận, riêng năm 2016 từ nguồn vốn nông thôn mới, huyện Yên Thế đã được lắp đặt 01 lò đốt rác thải sinh hoạt tại xã An Thượng đã phần nào giảm thiểu nỗi lo về rác khu vực cụm xã phía Nam của huyện. các xã tiếp tục tập trung đầu tư xây dựng nơi chứa, xử lý rác tại các thôn theo quy hoạch nông thôn mới. Tuy nhiên, cấp ủy chính quyền quan tâm đầu tư về hạ tầng, cũng như về dụng cụ xử lý rác thải, các hộ dân cần có giải pháp để bảo vệ môi trường cho gia đình nông thôn thông dụng nhất hiện nay mà các hộ gia đình cần làm đó là nên có thùng chứa rác và tự phân loại rác, chôn lấp hoặc bỏ đúng nơi quy định để đội vệ sinh mang đi chôn lấp hoặc xử lý tập trung để làm phân hữu cơ bón cho cây, hoặc đồng ruộng. 
       Rác thải sinh hoạt trước khi được đưa đi xử lý, cần được phân loại ngay tại hộ gia đình. Cách nhận biết phân loại như sau:
  - Rác hữu cơ dễ phân hủy: là các loại rác dễ bị thối rữa trong điều kiện tự nhiên sinh ra mùi hôi thối như: các loại thức ăn thừa, hư hỏng (rau, cá chết...), vỏ trái cây,....
  - Rác vô cơ: Rác thải khó phân hủy được chia làm 2 loại đó là rác tái chế và không tái chế. Rác tái chế là các loại rác có thể sử dụng lại nhiều lần trực tiếp hoặc chế biến lại như: giấy, các tông, kim loại (khung sắt, máy tàu hỏng,...), các loại nhựa.... Còn lại các loại rác không tái chế là phần thải bỏ. Cũng khuyến cáo các hộ gia đình không nên sử dụng túi ni lon, vì túi ni lon không phân hủy được và ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của con người.
 Nước thải và phân trong chăn nuôi cần được xử lý bằng cách xây hầm biogas, phân phải được ủ trước khi sử dụng, không thải trực tiếp nước, phân và chất thừa thải thẳng ra môi trường. Trong sản xuất nông nghiệp, nên hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hãy thu vỏ chai, lọ, vỏ bao đựng đến nơi quy định để xử lý. Nên tăng cường sử dụng phân xanh, phân hữu cơ tại chỗ kết hợp với phân hoá học, không nên dùng phân tươi bón trực tiếp cho rau xanh, hoa mầu để phát tán ra môi trường.
   Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế toàn huyện, kinh tế nông thôn cũng đang trong giai đoạn chuyển mình để phát triển. Sự phát triển đó đã tạo sức ép không nhỏ đối với môi trường. Do vậy, vấn đề rác thải nông thôn đang rất cần đến sự quan tâm đúng mức của các cấp quản lý trong việc chỉ đạo thu gom, xử lý rác thải, đảm bảo vệ sinh an toàn môi trường nông thôn và cho người dân. và cũng hơn bao giờ hết mỗi người dân chúng ta hãy có ý thức, trách nhiệm cùng nhau gữi gìn bảo vệ môi trường chính từ gia đình mình./.
 
 
                                                                                        Vân Khánh