Skip to main content

Thác Ngà – Xuân Lương điểm đến hấp dẫn cho Tua du lịch Yên Thế

Xuân Lương là xã vùng cao nằm ở phía Tây Bắc của huyện Yên Thế, phía Đông Nam giáp 2 xã cùng huyện, phía Tây Bắc tiếp giáp 3 xã của hai huyện Đồng Hỷ và Võ Nhai của tỉnh Thái Nguyên.
Địa bàn Xuân Lương có tổng diện tích tự nhiên trên 2.512 ha, chủ yếu là diện tích sản xuất nông lâm nghiệp. Toàn xã có 8 dân tộc cùng nhau sinh sống, với tổng dân số 6.683 khẩu/trên 1.715 hộ.
Đã từ lâu, nhiều người biết đến Xuân Lương bởi nơi đây có tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng với 400 ha rừng tự nhiên tái sinh ở khu vực bản Xoan, Đèo Ngà. Tại khu vực này có hệ thống thác nước đó là: Thác Đèo Ngà, Thác Đèo Đá và Thác Rãnh Cộc có độ cao trung bình từ 15m2 đến 30m2. Tại làng Xuân Lung có cây Lim cổ thụ 6 người ôm trên ngàn năm tuổi; Tại bản Ven có đặc sản Chè Hoa Vàng, Chè xanh bản Ven đã được nhiều nơi biết đến. Xuân Lương có 13 Đình, Đền, Chùa, trong đó 4 Đình, Chùa đã được công nhận là di tích lịch sử; Có 3 hồ đập lớn là Hồ Ngạc Hai, hồ Suối Ven và Hồ Quỳnh…
Dọc theo Quốc lộ 17 từ trung tâm huyện Yên Thế đến xã vùng cao Xuân Lương là con đường phẳng lỳ trải nhựa áp phan dài 15 km. Tuyến Quốc lộ 17 cũng chạy cắt ngang qua xã nối liền từ Thành phố Bắc Giang lên Thành phố Thái Nguyên. Từ Xuân Lương đi An toàn khu Liên Minh, Võ Nhai – Thái Nguyên cách 10km; đi Đền Cầu Muối Tân Thành, Phú Bình 7km và Đền ông Hoàng Bẩy ở Trại Cau, Đồng Hỷ, thái Nguyên, cách 8 km.
Dọc theo tuyến đường trục xã đang được đầu tư trải nhựa 8 km từ trung tâm xã đi bản Xoan là vào đến rừng đầu nguồn Đèo Ngà. Ngay khi bước chân đến khu rừng, mọi người không khỏi trầm trồ và hứng thú với vẻ đẹp hùng vĩ của rừng đại ngàn. Nơi đây, những cánh rừng nguyên sinh vẫn còn lưu giữ được hệ sinh thái đa dạng sinh học với hàng trăm loài thực vật và động vật quý hiếm. Vẻ đẹp hoang sơ mà kỳ vĩ của núi rừng Yên Thế không chỉ có trong sách vở mà được hiện hữu và chiêm ngưỡng. Điều cảm nhận đầu tiên là khi bước chân vào trong rừng là một không gian mát mẻ, thanh bình với tiếng lá cây xào xạc, tiếng chim hót véo von hòa cùng với tiếng nước chảy róc rách ở khe suối, tiếng thác đổ rào rào… tạo nên một bản giao hưởng làm mê hoặc lòng người.
Theo ông Vũ Xuân Quý – người đã có trên 20 năm gắn bó với khu rừng này, thì nhiệt độ trong rừng luôn chênh với nhiệt độ bên ngoài là 3 độ C. Ông Quý cũng là người đầu tiên khai phá khu du lịch sinh thái Thác Ngà và đã đầu tư, bảo vệ từ những năm 1998 đến nay. Ngay chân rừng ông Quý đã xây dựng 01 nhà sàn, 01 hầm rượu, xây 01 bể tắm, sân cầu, làm đường đi, đắp tượng Phật bà quan âm, tượng Thần tài với ý nghĩa tâm linh, cầu mong bình an, may mắn. Ngoài ra ở một số đoạn của con suối, ông Quý còn đắp đập chắn nước để tạo bể nước tự nhiên. Nhiều đoàn khách đến thăm quan đã được hòa mình vào dòng nước mát lành, tinh khiết của Thác Ngà đổ về.
Từ nhà sàn của ông Quý, đi bộ 500 mét men theo con suối, là đến Thác Ngà. Trên đường đi du khách vừa chiêm ngưỡng khung cảnh huyền bí của rừng Đèo Ngà với nhiều cây cổ thụ dây leo chằng chịt quanh năm mây phủ, vừa nghe tiếng chim rừng hòa với tiếng suối nước reo, được hòa mình với dòng nước mát lịm người, rồi thả mình trên những phiến đá như những con voi rừng đang phủ phục với nhiều hình thù kỳ lạ, tâm hồn sẽ thấy nhẹ nhõm, lâng lâng một cảm giác khó tả, ngỡ mình đang lạc giữa thiên đường với những cảnh vật đầy nên thơ, mơ mộng, quên hết những mệt nhọc của cuộc sống thường ngày.
Khi được hỏi vì sao con thác này có tên là Thác Ngà, ông Vũ Xuân Quý chia sẻ: “Từ khi tôi sinh ra và lớn lên ở Xuân Lương thì đã có rừng Đèo Ngà từ rất lâu rồi, chỉ biết các cụ kể lại: Tại sao lại có tên là Thác Ngà – là vì Thác này luôn dội xuống ở một độ cao 30 m, tạo thành cái âm vang rất sống động của khu vực núi rừng này, và nước của nó dội xuống bắn tung tóe trắng như ngà, nên các cụ mới đặt tên là Thác Ngà, và chính Thác Ngà cũng mang tên là rừng Đèo Ngà. Đặc biệt là không chỉ riêng có con thác này, mà từ đây lên trên đỉnh còn một số con thác khác cũng rất đẹp. Nước ở đây rất là tinh khiết, có thể uống mà không phải lo nghĩ việc đau bụng, rất an toàn, uống trực tiếp được. Ở đây tán rừng có độ che phủ rất lớn, luôn luôn chênh với khu vực trung tâm xã từ 2 – 3 độ về mùa nóng. Cho nên nhân dân và các cháu học sinh rất nhiều nơi đến đây vào mùa nắng để tránh nắng, tắm mát. Đây là khu rừng nguyên sinh còn phong phú duy nhất ở vùng giáp ranh giữa Thái Nguyên, Bắc Giang và Lạng Sơn”.
Những ngày hè, vào rừng Đèo Ngà, đến Thác Ngà, có rất đông các bạn trẻ yêu thích khám phá, trải nghiệm thực tế đã đến đây để thưởng ngoạn cảnh đẹp thiên nhiên. Bạn trẻ Lê Văn Vững – khách du lịch bày tỏ: “Thực ra giới trẻ chúng tôi cũng có rất nhiều những trò chơi, rồi những khám phá, những sở thích. Tuy nhiên trong nhóm anh em chúng tôi, một số bạn trẻ tập trung thành một đội hình có cùng sở thích khám phá thiên nhiên. Đặc biệt là hôm nay về với khu vực Thác Ngà đây, anh em chúng tôi được trải nghiệm, được khám phá, leo từ dưới chân thác lên đây, mặc dù điều kiện thời tiết rất là nắng nóng, nhưng vào đây cảm thấy không khí rất là mát mẻ, đặc biệt là nguồn nước này rất là trong. Chúng tôi thấy khung cảnh nơi đây rất là hùng vĩ, đây là một địa điểm các bạn trẻ nên đến để chúng ta trải nghiệm, khám phá”. 
Nói về cảm nhận khi được mặc những bộ trang phục dân tộc thiểu số, bạn Vững phấn khởi cho biết: Điều đặc biệt là chúng tôi cảm thấy rất là vinh dự khi được mặc những bộ trang phục dân tộc này. Đến với địa danh thiên nhiên như thế này, được khoác trên mình áo dân tộc này, chúng tôi càng thấy trân trọng cộng đồng các dân tộc của Việt Nam hơn, đặc biệt là ở địa phương xã Xuân Lương.
Khu rừng Đèo Ngà nằm trên địa bàn bản Xoan xã Xuân Lương, đã nhiều năm nay bà con nơi đây cũng quen với việc du khách các nơi về tham quan, du lịch. Trong chuyến đi thực tế này, anh Trần Văn Định – người dân tộc Cao Lan – Trưởng bản Xoan cũng nhiệt tình đi cùng, hướng dẫn đoàn. Anh Định bộc bạch: “Địa phương rất là ưu tiên cho việc giữ rừng, tuyên truyền cho bà con nhân dân giữ rừng cũng như là bảo vệ khu Thác Đèo Ngà này. Đến nay khu rừng vẫn giữ được nguyên vẹn và hoang sơ, trong điều kiện bảo vệ đó rất được nhân dân và mọi người địa phương ủng hộ nhiệt tình, từ cụ già đến trẻ nhỏ địa phương. Thác Đèo Ngà bản Xoan là khu vực đặc biệt, có rất nhiều khách từ các nơi khác đến, các giới trẻ cũng đã đến đây và biết đến khu vực này. Địa phương cũng rất là may mắn còn khu rừng để lại quang cảnh và môi trường xanh-sạch-đẹp”. Anh Định cũng cho biết: Ngoài Thác Ngà, ở đây còn có khu vực tâm linh như Đền Cô Bé hát hay ở bản Xoan được nhiều đoàn khách ở Hà Nội, Hải Phòng, các tỉnh bạn về rất đông kết hợp tham quan Thác Đèo Ngà này.
Anh Định cũng mong muốn các cấp, các ngành, nhà nước quan tâm quảng bá rộng rãi về khu du lịch sinh thái đến đông đảo mọi người ở mọi vùng miền biết đến, tạo điều kiện để địa phương phát triển, nhân dân được giao lưu với nhiều vùng miền, đơn vị bạn, các khách thập phương, để quảng bá hình ảnh địa phương cũng như đồng bào dân tộc nơi đây… 
Cùng tuyến đường Thác Ngà - bản Xoan, du khách còn có dịp ghé vào Bản Ven – một bản phần lớn là bà con dân tộc Cao Lan, với nghề truyền thống từ bao đời nay là trồng chè, sản xuất chè. Đây là vùng đất có khí hậu ôn hòa, thổ nhưỡng phù hợp đã đem đến cho cây chè hương vị đặc biệt. Người Cao Lan biết về cây chè rừng ngự sâu trên đỉnh Thác Ngà, đặc điểm của chè rừng là lá xanh, búp nhỏ, hương vị đậm đà, rất thơm lại có tác dụng như vị thuốc. Đến nay Chè Bản Ven – Xuân Lương đã có mặt ở nhiều Hội chợ thương mại giới thiệu sản phẩm trong tỉnh, khu vực và toàn quốc. Nhiều đoàn đại biểu các tỉnh, Viện nghiên cứu đã đến tận nơi tham quan tìm hiểu học tập kinh nghiệm. Năm 2014, HTX Thân Trường xxây dựng thương hiệu sản phẩm chè Bản Ven, hoàn thành thủ tục đăng ký bản quyền, chuẩn bị các điều kiện công bố chất lượng trong năm 2016. Với mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, Chè Bản Ven đang góp vào thị trường một sản phẩm đậm nét văn hóa của người Việt có nguồn gốc từ vùng đất cụ Đề.
Rời Thác Ngà, chúng tôi quay trở lại khu trung tâm xã, đến thăm Hồ Ngạc Hai – là một trong những hồ lớn của huyện có diện tích trên 40 ha, nơi đây đã được một hộ dân xây dựng một nhà nổi, nuôi 50 lồng cá gồm cá lăng và cá quả. Xung quanh khu vực hồ là những ô dù làm dịch vụ cho khách đến câu cá, giải khuây, có ca nô cho khách du ngoạn. Bữa trưa trên nhà nổi giữa mênh mang hồ nước, xung quanh là núi rừng đại ngàn, và càng thi vị hơn khi được thưởng thức những món ăn ẩm thực đặc sản mang đậm bản sắc truyền thống của Xuân Lương – Yên Thế như: Xôi Trám đen, măng đắng, thịt lợn rừng xào lúc lác, Gà đồi, bánh đúc, Trám đen luộc… Cảm nhận đến với Xuân Lương – Yên Thế thật khó quên.
Theo đánh giá của đồng chí Lưu Xuân Vượng – tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch HĐND huyện Yên Thế, thì bức tranh của một huyện miền núi càng được sắc nét với nhiều điểm nổi bật: Bên cạnh tiềm năng về nông nghiệp hàng hóa như là phát triển kinh tế rừng, Gà đồi Yên Thế, cây ăn quả, thì Yên Thế còn có tiềm năng rất lớn trong việc phát triển du lịch, nhất là du lịch văn hóa lịch sử gắn với du lịch tâm linh và du lịch sinh thái. Theo chủ trương của tỉnh đã đưa quần thể di tích Quốc gia đặc biệt Hoàng Hoa Thám vào là điểm nhấn du lịch tâm linh của tỉnh. Trong thời gian vừa qua, các quần thể về du lịch văn hóa lịch sử gắn với du lịch tâm linh tại khu di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám cũng như một số công trình tâm linh đã từng bước được đầu tư.
Quần thể di tích Quốc gia đặc biệt Hoàng Hoa Thám được đánh giá là một điểm nhấn không chỉ đối với Yên Thế - Bắc Giang mà còn là một trong những địa chỉ hấp dẫn của cả nước. Đặc biệt là Lễ hội Yên Thế đã khẳng định được vị thế của mình trong nhu cầu hưởng thụ văn hóa đời sống tinh thần rất là quan trọng của vùng cũng như của nhân dân Yên Thế.
Bên cạnh đó thì Yên Thế cũng đã nghiên cứu, xem xét và thấy rằng khu Thác Ngà – xã Xuân Lương gắn với bản Xoan, bản Ven có rất nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, gắn với du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và du lịch ngành nghề. Đặc biệt là khu du lịch sinh thái Thác Ngà có cảnh quan rất đẹp, có Thác nước, có rừng nguyên sinh và một số tiềm năng khác. Bên cạnh ở đây có một cộng đồng người dân tộc Cao Lan toàn tòng còn lưu giữ được rất nhiều bản sắc riêng có của người dân tộc Cao Lan, và Chè xanh Bản Ven cũng là một trong những đặc sản đã nổi tiếng không chỉ ở Bắc Giang mà đã nổi tiếng trên thị trường cả nước, được những người sành về ẩm thực chè, những người thích chè đánh giá cao. Có thể nói khu du lịch sinh thái Thác Ngà – Xuân Lương đã hội tụ được các yếu tố quan trọng để có khả năng đầu tư phát triển về du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm ở nơi này.
Đồng chí Bí thư Huyện ủy cũng nhấn mạnh: Khu du lịch sinh thái Thác Ngà đã được Huyện ủy, UBND huyện đưa vào là một điểm du lịch của huyện. Trong thời gian vừa qua, huyện Yên Thế đã có những chủ trương bước đầu trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng đến khu vực này. Cụ thể hiện nay huyện đang đầu tư để nâng cấp tuyến đường dài gần 8km từ Quốc lộ 17 vào đến khu vực trung tâm. Một số chương trình, dự án trong việc đánh giá sưu tầm và phát huy những giá trị văn hóa của người dân tộc Cao Lan cũng đã được sưu tầm và phát triển du lịch ngành nghề, nhất là đối với Chè Bản Ven – Chè chất lượng cao cũng đã và đang được triển khai thực hiện. Bên cạnh đó thì theo chỉ đạo của UBND tỉnh gần đây nhất, thì UBND tỉnh cũng đã nhất trí cho Yên Thế lập Đề án để phát triển du lịch Thác Ngà – Bản Xoan – Bản Ven, Xuân Lương. Trên cơ sở quy hoạch này, huyện Yên Thế sẽ dành những nguồn lực nhất định để từng bước đầu tư và tạo những môi trường thuận lợi nhất để thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái cũng như du lịch cộng động, du lịch trải nghiệm tại khu vực này.
Chia tay Xuân Lương, đồng chí Ninh Quảng Nghiệp – Bí thư Đảng ủy xã Xuân Lương vui vẻ nói với chúng tôi: Con người Xuân Lương hiền hòa, chịu thương chịu khó. Đến với Xuân Lương không chỉ có du lịch sinh thái, mà Xuân Lượng còn có ẩm thực chè Hoa Vàng, chè Bản Ven, các món ăn dân tộc. Xuân Lương còn lưu giữ một số bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số…Nếu có sự quan tâm đầu tư của cấp trên hoặc các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân… thì nơi đây sẽ là điểm du lịch sinh thái cộng đồng, là điểm đến hấp dẫn của du khách thập phương./.
 
Như Hoa