Skip to main content

Nâng cao chất lượng rừng trồng từ chất lượng cây giống

Huyện Yên Thế có diện tích đất lâm nghiệp trên 15.000 ha, chiếm trên 50% diện tích đất tự nhiên; trong đó diện tích rừng kinh tế chiếm trên 94% với hơn 14 nghìn ha rừng sản xuất, mỗi năm khai thác bình quân khoảng 1200-1400 ha, sản lượng gỗ đạt từ 100-130 nghìn m3. Với tiềm năng về điều kiện tự nhiên, sinh thái, đất đai, thổ nhưỡng thuận lợi, huyện Yên Thế luôn xác định phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, phát triển kinh tế rừng, khai thác tối đa tiềm năng đất rừng hiện có bằng việc thâm canh những giống cây mới, năng suất cao, coi đây là thế mạnh của địa phương cần tập trung chỉ đạo nhân rộng.
Những năm gần đây, trên địa bàn huyện đã đưa nhiều giống cây lâm nghiệp mới như Bạch đàn lai dòng PNCT3, UP72, UP99 và một số giống mới, Bạch đàn dòng PN108, PN10…, Keo lai các dòng BV10, BV32, BV33… Keo tai tượng hạt nhập nội có xuất xứ Pongaki … vào sản xuất thay thế những giống cũ năng suất thấp. Qua kiểm chứng cho thấy các giống cây này đã khẳng định ưu điểm vượt trội, hiệu quả kinh tế cao. 
Từ năm 2013, 2014, UBND huyện đã giao cho Hạt Kiểm lâm huyện trồng rừng thực nghiệm thâm canh một số loại giống mới như: Keo lai KL2, BV10, bạch đàn lai UP, PNCT3 đối chứng với giống bạch đàn PN14 với tổng diện tích 12 ha  trên địa bàn  06 xã Tam Tiến, Tiến Thắng, Xuân Lương, Đồng Tiến, Hương Vỹ, Canh Nậu (thời gian thực hiện cam kết đủ 8 năm trở lên- từ năm 2013 đến 2020) để so sánh tính ưu việt của chúng. Kết quả các loài Keo lai KL2, BV10 tăng trưởng bình quân 25-30m3/năm, bạch đàn PNCT3 tăng trưởng 35-40m3/ha/ năm, UP9920-30 m3/năm, vượt trội so với giống bạch đàn PN14 đã thoái hóa, các giống keo không rõ nguồn gốc, xuất xứ từ 10-25m3/ha/năm.
Trong những năm qua, công tác quản lý giống cây trồng lâm nghiệp trên địa bàn huyện Yên Thế luôn được sự quan tâm, chỉ đạo của UBND huyện, Sở Nông nghiệp PTNT, và sự vào cuộc của UBND xã/thị trấn, đặc biệt trong 02 năm trở lại đây đã có những chuyển biến tích cực. Hàng năm huyện chỉ đạo các cơ quan chức năng và các xã, thị trấn tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp; triển khai KH kiểm tra việc chấp hành các quy định của Nhà nước về SXKD giống cây lâm nghiệp… 
Hạt Kiểm lâm huyện đã thường xuyên quán triệt tới kiểm lâm địa bàn nêu cao vai trò trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyên truyền đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp thực hiện đúng các quy định của Nhà nước; tích cực nghiên cứu các văn bản về lĩnh vực giống cây trồng lâm nghiệp của Bộ, Ngành và hướng dẫn, chỉ đạo của Chi cục Kiểm lâm để tổ chức chỉ đạo, thực hiện.
Đ/c Âu Mỹ Thường – Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm Lâm Yên Thế cho biết: Trong năm 2018, Hạt Kiểm Lâm Yên Thế đã chỉ đạo kiểm lâm địa bàn thường xuyên bám sát địa bàn, phối hợp với cán bộ khuyến nông xã tham mưu cho UBND các xã xây dựng kế hoạch kiểm tra, thành lập và tham gia đoàn kiểm tra các hộ sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp; đồng thời sao chép, in ấn tài liệu cấp phát cho kiểm lâm địa bàn, cấp phát Sổ nhật ký vườn ươm cho 63 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp.
Tính đến hết tháng 6/2018, trên địa bàn huyện có 102 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp, trong đó có 04 công ty, 02 DN tư nhân, 96 hộ SX kinh doanh nhỏ lẻ. Đa số hộ gia đình, cá nhân có các hoạt động liên doanh, liên kết với các Công ty, DN trong hoạt động sản xuất giống cây lâm nghiệp, tuy nhiên  vẫn còn một số hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh giống cây trồng lâm nghiệp chưa có đăng ký kinh doanh theo quy định; vật liệu giống đưa vào sản xuất chưa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; chưa có hoặc không có hợp đồng thuê nhân viên kỹ thuật có trình độ chuyên môn phù hợp; vẫn còn có một số hộ gia đình, cá nhân chưa ghi chép sổ nhật ký gieo ươm, gắn biển tên giống cây trồng chỉ dẫn tại các luống gieo ươm…
Theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm huyện thì hàng năm các cơ sở sản xuất giống cây lâm nghiệp đều phải chịu sự kiểm tra, thanh tra, thẩm định chặt chẽ của Chi Cục Kiểm lâm tỉnh, Sở NN&PTNT, Hạt Kiểm lâm huyện về nguồn gốc cây đầu vào, việc cấp giấy chứng nhận đủ tiêu chuẩn để ươm cây giống, kiểm tra trước khi xuất cây giống…
Tiêu biểu như Công ty TNHH 1 thành viên Lâm nghiệp Tùng Dương là một trong những cơ sở sản xuất và cung ứng giống cây lâm nghiệp lớn của huyện. Bình quân hàng năm cung ứng từ 4 – 5 triệu cây giống chủ yếu là cây mô. Nếu như trước năm 2016 sản xuất chủ yếu là cây hom, thì từ 2016 đến nay, giống cây lâm nghiệp được công ty sản xuất cây mô chiếm tới 90%. Đây chính là việc ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến trong việc ươm cây giống mang tế bào bố mẹ, sinh sản dinh dưỡng, đảm bảo sự ổn định đồng đều…Thị trường cung ứng cho địa bàn tỉnh Bắc Giang, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Phú Thọ và một số tỉnh miền Trung. Hiện tại công ty duy trì từ 15 – 20 nhân công với mức lương bình quân 200 – 250.000đ/ngày. Ông Trần Đình Từng – Giám đốc Công ty TNHH 1TV Lâm nghiệp Tùng Dương chia sẻ.
Đến Công ty TNHH 1TV Lâm nghiệp Toản Nam đúng lúc công ty đang huy động nhân công vào 1 triệu bầu để cấy mô và hom phục vụ cho KH trồng rừng vụ xuân 2019. Bà Hoàng Kim Nam Giám đốc công ty cho biết: Từ nay đến vụ xuân hè công ty có KH cung ứng 3 triệu cây giống, vụ hè thu cung ứng 2 triệu cây giống. Các giống chủ yếu là keo mô, keo hom như BV10, 16, 33, KL2; Bạch đàn mô, hom như: PNCT3, U6; Keo hạt Úc; các loại lim, lát, cây gỗ lớn. Đơn vị cũng áp dụng việc đóng bầu tự hủy đảm bảo thân thiện với môi trường.
Hiện nay trên địa bàn huyện, các hộ trồng rừng đã cơ bản thay thế những giống cũ chất lượng kém bằng những giống mới cho năng suất, chất lượng cao hơn, phù hợp với mục đích kinh doanh và điệu kiện lập địa, tiểu khí hậu vùng…
Cùng cán bộ Hạt Kiểm lâm huyện Yên Thế, chúng tôi đến gia đình ông Đỗ Xuân Thủy ở bản Thái Hà, xã Đồng Hưu. Hiện gia đình ông Thủy có 8 ha rừng, hàng năm diện tích rừng được thu hoạch gia đình ông đã thay thế bằng trồng bạch đàn mô giống mới. Thời điểm này còn 4 ha là giống cây hom, dự kiến tới chu kỳ thu hoạch ông sẽ thay thế hết bằng giống cây mô. Thực tế cho thấy diện tích rừng của gia đình ông Thủy được trồng bằng Bạch đàn mô U6 mới được 12 tháng nhưng đã có chiều cao cây từ 4 – 6 m, gấp 2 – 3 lần so với giống Bạch đàn PN14. Ông Đỗ Xuân Thủy – Bản Thái Hà, xã Đồng Hưu, Yên Thế phấn khởi nói.
Theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm huyện Yên Thế cho biết, rừng sản xuất của huyện được trồng chủ yếu bằng các dòng bạch đàn và keo lai. Kết quả của việc trồng rừng từ việc ứng dụng công nghệ cao vào gieo ươm đã mở ra hướng mới cho sản xuất lâm nghiệp ở Yên Thế. Hiện nay, nhiều hộ dân đã chủ động đưa vào thâm canh các giống cây lâm nghiệp, chủ yếu là cây mô. Hiện toàn huyện đã trồng hơn 6 nghìn ha keo lai BV10, KL2, BV33, Keo tai tượng hạt nhập nội có xuất xứ Pongaki … và 7 nghìn ha bạch đàn PNCT3, U6, DH32-29. Nhiều diện tích đã bắt đầu cho khai thác. 
Nhằm giúp người dân tiếp cận đúng với những giống cây lâm nghiệp mới, bảo đảm chất lượng, Ngành chức năng của huyện đã có khuyến cáo đến các chủ rừng, những cây được chọn theo dòng keo lai gồm: BV10, BV32, BV33, BV73, AH1… tăng trưởng bình quân 15-20m3/ha/năm. Các dòng bạch đàn lai: PNCT3, Vĩ cự DH32-29, PN108, UP99, U6… tăng trưởng bình quân 20-30 m3/ha/năm, thâm canh cao có thể đạt năng suất 35-40m3/ha/năm. 
Các giống cây này đã được kiểm nghiệm qua thực tế ở nhiều nơi. Chủ rừng nên sử dụng giống sản xuất từ nuôi cấy mô. Đối với bạch đàn chỉ nên trồng 1 đến 3 chu kỳ, sau đó chuyển sang trồng keo vào chu kỳ tiếp theo để cải tạo đất và bảo vệ môi trường sinh thái. Các chủ rừng có thể tự gieo ươm giống, tuy nhiên vật liệu dùng để gieo ươm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
Việc đưa các giống cây lâm nghiệp mới, năng suất cao vào thâm canh là cơ sở để Yên Thế sớm hoàn thành mục tiêu đã đặt ra trong Kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2016-2020, đó là tăng mức thu nhập bình quân đầu người đạt từ 20-21 triệu đồng/năm trở lên./.
 
Như Hoa