Skip to main content

Hợp tác xã chế biến vôi Ngân Hồng Xây dựng thương hiệu cho Vôi Hương Vĩ

Huyện Yên Thế hiện có 15 HTX hoạt động theo Luật năm 2012. Các HTX trên địa bàn huyện đang hoạt động và kinh doanh có hiệu quả. Điển hình là HTX chế biến vôi Ngân Hồng hàng năm nộp ngân sách Nhà nước trên 1 tỷ đồng, đây là một trong số những Hợp tác xã chuyển đổi hoạt động theo mô hình HTX kiểu mới mang lại hiệu quả của huyện Yên Thế.  
Tìm hướng đi cho Vôi
HTX chế biến vôi Ngân Hồng có địa chỉ tại thôn Đình, xã Hương Vĩ, huyện Yên Thế. Giám đốc Nguyễn Thị Mai Hồng vui vẻ tiếp chúng tôi tại văn phòng Hợp tác xã được đặt tại khu cực sản xuất và chế biến vôi. Trong không khí sôi động, tấp nập của các loại máy xúc, máy tời, xe ben… chị Hồng chia sẻ: Nghề vôi gắn bó với gia đình chị và mọi người nơi đây từ nhỏ. Ở đây, ngoài làm ruộng, hầu như nhà nào cũng có lò nung vôi. Do gần nguồn nguyên liệu, mỏ đá, mỏ than nên nung vôi đã trở thành nghề truyền thống từ bao đời nay ở vùng quê Hương Vĩ này. 
Tuy nhiên, sau nhiều năm là hộ sản xuất vôi nhỏ lẻ, xuất phát từ thực tế mạnh ai nấy làm, khách của ai người đó bán, chưa có cơ sở nào lớn để đối tác tin tưởng. Chị Hồng đã nghiên cứu kỹ thị trường và đưa ra so sánh: để phục vụ nông dân tiêu thụ nông sản, trên địa bàn tỉnh có tới 10 nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu, thế mà ở đây cả xã có 6 làng nghề, gần 400 lò nung vôi, mỗi năm ra lò hàng trăm ngàn tấn nhưng lại chưa có doanh nghiệp nào đứng ra bao tiêu sản phẩm. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, tạo thuận lợi cho việc giao dịch, chị Hồng đã đứng ra quy tụ 7 hộ trong khu vực cùng nhau góp sức thành lập Hợp tác xã, thống nhất tên gọi “Hợp tác xã chế biến vôi Ngân Hồng” được ra đời từ năm 2014 đến nay, nâng tầm quy mô sản xuất của cơ sở đồng thời là đầu mối bao tiêu sản phẩm. Từ đây HTX do chị Hồng làm giám đốc đã mở hướng cho nghề truyền thống của quê hương có thị trường tiêu thụ ổn định, bảo đảm cho hàng trăm lò vôi trong xã luôn đỏ lửa, hàng nghìn lao động yên tâm sản xuất. 
7 thành viên của Hợp tác xã chủ yếu là những chủ lò lớn trong xã liên kết với nhau để phát triển nghề. Ban đầu các thành viên cùng nhau góp sức đầu tư 1,5 tỷ đồng xây dựng 1 lò liên hoàn công nghệ cao, làm nhà xưởng. Sau đó các thành viên tiếp tục đầu tư thêm 1 tỷ đồng xây thêm 1 lò nung vôi. Hiện nay 2 lò nung vôi liên hoàn với công nghệ hiện đại có công suất 50 tấn/ngày, đồng thời đầu tư trang thiết bị hiện đại như máy xúc, máy nâng. 
Chị Hồng – Giám đốc HTX cho biết: Đã có thời gian số phận của hòn vôi long đong khi không có chỗ tiêu thụ, những năm trước do thị trường khó khăn, chị còn tìm đường xuất khẩu vôi ra cả nước ngoài. (Lúc đó thủ tục xuất khẩu còn đơn giản). Tuy nhiên, làm được vôi xuất khẩu rất vất vả. Vôi phải sàng lọc chỉ còn kích cỡ 4 x 6cm, đóng một công-ten-nơ 50 tấn mất cả tuần mà giá cả cũng không được bao. Qua nghiên cứu, tìm hiểu thị trường, quan tâm đến những ngành cần đến vôi, so sánh hiệu quả kinh tế giữa xuất khẩu và tiêu thụ nội địa, thấy rằng thị trường trong nước gồm các nhà máy: Sản xuất thép, mía đường, hóa chất, sản xuất giấy… hầu như đều phải nhập khẩu vôi, chị Hồng nhận thấy thị trường nội địa là mảnh đất bền vững nhất, hướng tới các ngành xây dựng công nghiệp, hóa chất hiện nay là tương lai cho vôi Hương Vĩ. 
Chị đã lặn lội, đưa vôi Hương Vĩ đến gõ cửa một số cơ sở sản xuất công nghiệp như: Nhà máy giấy,  nhà máy hóa chất, các nhà máy sản xuất mía đường, sản xuất thép… Ban đầu khách hàng vẫn còn hoài nghi, sau gần một năm thẩm định chất lượng và thử thách, họ mới tin rồi liên tục các hợp đồng được ký kết. Vôi của HTX cứ thế hàng ngày được chở đến các nhà máy, công ty, bao nhiêu cũng ít, bây giờ hàng có đến đâu tiêu thụ hết đến đấy. 
Những bước đi vững chắc
Mô hình lò vôi liên hoàn được HTX ứng dụng theo công nghệ lò vôi liên hoàn ở Ninh Bình, lò cao 15m gồm 3 tầng (5m dưới cùng là vôi nguyên, 5m giữa chứa lửa nung vôi chín, 5m trên cùng vào than và đá). Ưu điểm của loại lò này là chỉ cần nhóm lửa một lần, đốt quanh năm nên tiết kiệm nhiều nhiên liệu. Ống lò cao, độ hút mạnh, tạo nhiệt lượng lớn làm vôi chín đều. Năng suất gấp nhiều lần lò vôi bình thường, lại giảm chi phí nhân công và khói bụi. Nếu như trước đây 1 lò nhỏ thì 1 tháng mới ra lò được 10 tấn vôi, thì nay với công nghệ lò liên hoàn này, với 2 lò vôi  ngày nào HTX cũng ra lò 50 tấn.
Ngoài 50 tấn vôi tự sản xuất, HTX còn thu gom của các hộ sản xuất nhỏ lẻ và một số HTX trong khu vực, mỗi ngày cung ứng 100 tấn vôi các loại đi các thị trường. Duy trì việc làm thường xuyên cho hơn 50 lao động, lúc cao điểm có hàng trăm người với thu nhập bình quân hơn 6 triệu đồng/người/tháng, lương cao nhất là công kỹ thuật lên tới 15 triệu đồng/tháng.. 
Ông Đàm Văn Giang – công nhân đập đá cho biết mức lương bình quân của ông được 10 triệu đồng/tháng. Còng anh Nguyễn Văn Luyện – Lái máy xúc thì có mức lương từ 7 – 8 triệu đồng/tháng. Bởi vậy công nhân làm việc cho HTX đều rất yên tâm với thu nhập ổn định.
Có thị trường ổn định, việc tiêu thụ không phải lo lắng nhiều nhưng khó khăn nhất vẫn là khâu vận chuyển. Làm thế nào để vận chuyển được sản phẩm này khi thời gian đóng hòn của vôi chỉ tồn tại 48 giờ, quá giờ đó, vôi sẽ tả hết. Đó chính là điều phải tính toán. HTX quyết định đầu tư một dàn xe vận tải lớn để chở vôi. Từ chỗ chỉ có 2 ô tô nhỏ trọng tải 2,5 tấn, đến nay HTX đã mua thêm 5 ô tô, mỗi xe có trọng tải 13,5 tấn và đầu tư 3 máy xúc, trong đó UBND huyện hỗ trợ 35 triệu đồng. Năm 2016 HTX tiếp tục đầu tư 300 triệu đồng xây dựng nhà để xe đảm bảo tiêu chuẩn quy định. HTX cũng đầu tư 100 triệu đồng lắp đặt cân điện tử phục vụ việc kiểm tra tải trọng xe, đảm bảo cam kết không vi phạm quá khổ, quá tải. Các phương tiện vận tải có đầy đủ giám sát hành trình, phù hiệu, lái xe được kiểm tra sức khỏe định kỳ. Công việc ổn định nên thu nhập của lái xe đảm bảo, bình quân đạt 7 triệu đồng/người/tháng.
Trong những năm qua, HTX chế biến vôi Ngân Hồng đã tạo công ăn việc làm ổn định cho lao động địa phương cũng như các xã lân cận theo nguyên tắc: làm công việc gì, chức vụ gì hưởng theo công việc, chức vụ đó. Chị Nguyễn Thị Thanh – lao động nhặt vôi phấn khởi nói: Chúng tôi làm công việc phổ thông là nhặt vôi tại HTX, tranh thủ thời gian đến làm công nhật, cũng có thu nhập 180.000 đồng/ngày.
Hiện nay HTX chế biến vôi Ngân Hồng có 3 sản phẩm chính đó là: Vôi cục rời không đóng bao; vôi cục đóng bao và bột xỉ. Sản phẩm được cung ứng chủ yếu cho nhà máy giấy An Hòa (Tuyên Quang), Thép Hòa Phát (Hưng Yên) và cung cấp làm phụ gia cho các nhà máy Thái Nguyên.
Năm 2015 HTX có doanh thu trên 36,2 tỷ đồng, đạt 125% kế hoạch, đóng góp cho ngân sách nhà nước trên 1 tỷ đồng. Hàng năm HTX đều được UBND huyện khen thưởng đã có thành tích xuất sắc trong thực hiện chính sách thuế nhà nước. Năm 2015 HTX được Cục Thuế tỉnh Bắc Giang khen thưởng đã có thành tích chấp hành tốt chính sách pháp luật thuế. Năm 2016 được UBND tỉnh Bắc Giang khen thưởng mô hình HTX kiểu mới. 
Xác định kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã, là bộ phận của nền kinh tế, một thành tố không thể thiếu trong chuỗi sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững; phát triển cộng đồng bảo đảm an sinh xã hội cho một bộ phận dân cư và trật tự an toàn xã hội. UBND huyện Yên Thế tiếp tục quan tâm, hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích, hỗ trợ các HTX để hoạt động ngày càng hiệu quả và phát triển.
Phát triển bền vững với khẩu hiệu “Nhanh – chất lượng”
Theo giám đốc HTX Nguyễn Thị Mai Hồng, hiện nay sản phẩm vôi Hương Vĩ chưa đủ đáp ứng yêu cầu. Muốn giữ được khách hàng, HTX cần mở rộng quy mô các lò, thay đổi công nghệ để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. HTX đã tổ chức đi tham quan nhiều mô hình sản xuất vôi hiện đại ở Kinh Môn (Hải Dương), Thủy Nguyên (Hải Phòng) và dự kiến đầu tư vài cặp lò liên hoàn lớn theo công nghệ mới, mỗi lò công suất 100 tấn/ngày. 
Tuy nhiên khó khăn hiện nay của HTX là mặt bằng sản xuất thuê không ổn định. Hiện HTX ký kết thuê trên 2.000m2 diện tích đất của Công ty Khoáng sản Bắc Giang chỉ với thời hạn 1 năm, sau 1 năm lại ký kết tiếp. Bởi vậy mong muốn của HTX là được các cấp tạo điều kiện cho thuê thêm đất để mở rộng quy mô sản xuất, ổn định lâu dài, được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư để mở rộng thị trường ra nước ngoài, đồng thời liên kết với các lò trong vùng để đủ sản phẩm cung cấp cho thị trường... 
Chị Hồng chia sẻ: Về lâu dài, đã đến lúc phải xây dựng thương hiệu cho vôi Hương Vĩ để khẳng định vị thế một sản phẩm, cũng là tạo cơ hội cho nghề truyền thống nơi này phát triển bền vững. 
Hiện nay, tổng giá trị tài sản, máy móc thiết bị của HTX được đầu tư gần 5 tỷ đồng. Mặc dù vậy, trong thời gian tới, HTX chế biến vôi Ngân Hồng tiếp tục tập trung vào việc đầu tư chiều sâu cho lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng, đồng thời không ngừng đổi mới phương thức kinh doanh, xây dựng thương hiệu ngày càng vững mạnh, với khẩu hiệu đặt ra là “Nhanh – chất lượng”.
 
Như Hoa