Skip to main content

Hội Cựu chiến binh huyện Yên Thế tổ chức Đoàn cán bộ, hội viên đi thăm chiến trường xưa và dâng hương, viếng Nghĩa trang quốc gia Đường 9 (Quảng Trị)

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, huyện Yên Thế đã có gần 10.000 thanh niên lên đường nhập ngũ.Các anh, các chị đã có mặt ở hầu khắp các chiến trường ác liệt, trực tiếp cầm súng chiến đấu, đánh giặc, lập công. Ngoài ra, còn hàng ngàn thanh niên nam nữ tham gia lực lượng thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến trực tiếp phục vụ chiến đấu, bảo đảm giao thông vận tải, tiếp lương, tải đạn. . .Khi chiến tranh kết thúc, nhiều người trong số các anh, các chị đã không trở về; cũng nhiều người trong số họ đã để lại tuổi thanh xuân và một phần cơ thể nơi chiến trường. Sự hy sinh cống hiến của những người con ưu tú của quê hương Yên Thế đã góp phần cùng quân dân cả nước làm nên Cuộc Tổng tấn công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước .
        Kỳ I- Đoàn Cựu chiến binh huyện Yên Thế tổ chức Lễ dâng hương, viếng Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9
       Trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 70 năm ngày Thương binh-Liệt sỹ (1947-2017); nhân dịp kỷ niệm 45 năm Cuộc tiến công giải phóng tỉnh Quảng Trị Xuân-Hè 1972 và Chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị, Hội Cựu chiến binh huyện Yên Thế đã tổ chức cho gần 200 hội viên đi thăm lại chiến trường xưa và thắp hương tri ân đồng đội cùng bao anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc tại các nghĩa trang liệt sỹ. 
       Thể theo nguyện vọng của phần đông hội viên, trong chuyến đi này, Ban tổ chức đã chọn thăm lại chiến trường Quảng Trị xưa. Bởi, sau khi Hiệp định Giơnevơ về lập lại hoà bình ở Đông Dương được ký kết (20/7/1954). Vĩ tuyến 17 (chạy dọc theo sông Bến Hải, Quảng Trị) được sử dụng làm giới tuyến quân sự, đất nước ta tạm thời bị chia cắt thành hai miền Nam-Bắc. Vì vậy, Quảng Trị có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống phòng ngự chiến lược ở miền Trung, Tây Nguyên và được xem là “Tiền đồn” của chế độ Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam. Cũng chính vì vậy mà những trận đánh, những chiến dịch diễn ra trên chiến trường Quảng Trị thường vô cùng ác liệt.
       Kết thúc một hành trình hơn 700km với một đêm thức trắng, Đoàn chúng tôi đã đến thành phố Đông Hà (tỉnh Quảng Trị) vào khoảng 5giờ sáng hôm sau. Theo lịch trình vạch sẵn thì điểm đến đầu tiên của Đoàn trong chuyến đi sẽ là Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9. Tại Đông Hà, Đoàn có 3 tiếng đồng hồ để đánh răng, rửa mặt, nghỉ ngơi và ăn sáng, thế nhưng các thành viên trong Đoàn đều mong muốn sớm được đến bên các anh, các chị đang an nghỉ nơi nghĩa trang để dâng nén hương thơm. Từ Đông Hà, theo Đường 9, hướng Tây khoảng 6km đến Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9. Nghĩa trang nằm trên một dải đồi thấp ngay bên Đường 9, thuộc địa bàn phường 4, thành phố Ðông Hà, tỉnh Quảng Trị.
     Tại Nhà tưởng niệm, Đoàn Cựu chiến binh huyện Yên Thế đã thỉnh chuông và tổ chức Lễ dâng Hoa, dâng hương tri ân những cống hiến, hy sinh của các anh hùng liệt sỹ. Trong tiếng nhạc Hồn tử sĩ trầm buồn, các thành viên trong Đoàn đã thành kính tưởng niệm, nguyện cầu cho linh hồn các anh, các chị đang an nghỉ nơi đây được siêu thoát vĩnh hằng.
       Sau Lễ dâng hương, dâng hoa, theo hướng dẫn của Ban quản lý nghĩa trang, Đoàn chúng tôi di chuyển sang khu mộ các liệt sỹ tỉnh Hà Bắc (cũ) để thắp những nén hương thơm lên đài tưởng niệm và từng phần mộ, tưởng nhớ và tri ân những người con ưu tú của quê hương Hà Bắc (tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh ngày nay) đã dũng cảm chiến đấu, hy sinh, hiến dâng cả cuộc đời mình cho non sông, đất nước; đồng thời chúng tôi, những Cựu chiến binh của huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang cũng tranh thủ thắp hương lên các phần mộ của những đồng đội chưa một lần gặp mặt tại các Khu mộ liền kề. 
       Khoảng thời gian còn lại ở nghĩa trang, với tác phong và thói quen của một người lính, tôi tranh thủ quan sát và tìm hiểu thì được biết: Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9 có diện tích khoảng 13ha. Đây là nơi an nghỉ của hơn 10.000 liệt sỹ (cũng có tài liệu nói 9.500 liệt sỹ); trong đó có 3.227 phần mộ liệt sỹ được xác định đầy đủ tên tuổi, quê quán; các liệt sỹ này được mai táng tại 14 Khu mộ theo từng tỉnh và cụm tỉnh; 785 phần mộ xác định chưa đầy đủ thông tin; còn lại là các liệt sỹ chưa rõ tên tuổi. Các liệt sỹ quê Hà Bắc được mai táng tại Khu mộ số 8 với 145 phần mộ, trong đó có 2 người con của quê hương Yên Thế là liệt sỹ Trần Duy Hưng (xã Đồng Tiến) và liệt sỹ Lê Văn Đối (xã Tân Hiệp). 
      Quan sát nhanh, tôi nhận thấy: Về tổng thể, toàn bộ khu vực nghĩa trang là một quần thể kiến trúc gồm nhiều hạng mục công trình; ngay cổng vào là khu trung tâm bao gồm Khu hành lễ, tượng đài chiến thắng; phía bên trái là nhà lễ tân-khánh tiết, nhà khách và nơi ăn nghỉ, sinh hoạt của cán bộ, nhân viên Ban quản lý nghĩa trang. 
       Khu hành lễ gồm có Nhà tưởng niệm, hai bức phù điêu và 4 cụm tượng đài. Nhà tưởng niệm được kiến trúc cách điệu bằng bêtông cốt thép, phía trên có gắn ngôi sao 5 cánh cũng được cách điệu, bên trong đặt một lư hương lớn, xung quanh là ba mảng phù điêu. Trên mảng phù điêu chính giữa có gắn hàng chữ "Tổ quốc ghi công các liệt sỹ"; hai mảng phù điêu còn lại phản ánh tinh thần đấu tranh, bám trụ kiên cường của quân dân miền Nam và thắng lợi của Chiến dịch phản công đập tan cuộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ-Ngụy tại chiến trường Đường 9-Nam Lào năm 1971. Trước nhà tưởng niệm là 4 cụm tượng thể thể hiện niềm vui hân hoan trong ngày chiến thắng và tình đoàn kết chiến đấu của quân dân hai nước Việt-Lào.
       Ở chính giữa, phía sau Khu hành lễ là Tượng đài chiến thắng uy nghi, đồ sộ có chiều cao 18m, với bệ tượng được kiến trúc gồm 2 phần mộ tượng; đây là hình ảnh của Thành Cổ Quảng trị bị đổ nát trong “81 ngày đêm của mùa Hè rực lửa” và phần mộ tượng còn lại tượng trưng cho ngọn núi trong đại ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ với ý nghĩa là “Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”. Phần tượng phía trên thể hiện hình ảnh người chiến sỹ Quân giải phóng miền Nam Việt Nam bên thiếu nữ Lào bồng cao em bé là biểu tượng của ngày vui chiến thắng và tình đoàn kết gắn bó keo sơn đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam-Lào.
        Được biết, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đường 9 (quốc lộ 9) là con đường chiến lược quan trọng của Mỹ-Nguỵ, nối từ Đông Hà lên biên giới, rồi qua Bản Đông, Sêpôn thuộc tỉnh Savalakhet của nước bạn Lào. Trên trục Đường 9, Mỹ-Ngụy đã xây dựng nhiều căn cứ quân sự, các cứ điểm và hệ thống lôcốt dầy đặc nhằm cắt đứt sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Ðường 9 đã đi vào sử sách và trở thành huyền thoại bởi những chiến công oanh liệt, hào hùng từ Làng Vây, Tà Cơn, Khe Sanh, Đồi không tên, Đường 9-Nam Lào. . . ; đồng thời, Đường 9 cũng là nổi ám ảnh, kinh hoàng đối với quân Mỹ và sỹ quan, binh lính trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa vào những năm 1968-1972.
       Cũng qua tìm hiểu, tôi còn được biết: Nghĩa Trang liệt sỹ quốc gia Đường 9 được khởi công xây dựng ngày 2/9/1995 trên cơ sở nâng cấp và mở rộng nghĩa trang liệt sỹ thành phố Đông Hà, và khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm 50năm ngày Thương binh-Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/1997) với kinh phí đầu tư gần 13 tỷ đồng ở thời điểm 1995. Điều đó thể hiện lòng tri ân, sự quan tâm, ghi nhận, đánh giá cao của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những đóng góp, sự cống hiến hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sỹ nói chung, và các anh hùng liệt sỹ đang an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Đường 9 nói riêng. Chia tay các anh, các chị để tiếp tục cuộc hành trình đến với chiến trường xưa, chúng tôi, những Cựu chiến binh của quê hương Yên Thế cũng cảm thấy ấm lòng và yên tâm khi thấy các anh, các chị được an nghỉ tại nơi này.
       Cũng trong khuôn khổ của chuyến đi, Đoàn Cựu chiến binh huyện Yên Thế đã đến thắp hương viếng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại nơi an nghỉ của Người ở Vũng Chùa-Đảo Yến thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình; và dâng hương tại Khu di tích Thanh niên xung phong Truông Bồn thuộc xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An-nơi ghi dấu những chiến công và sự hy sinh oanh liệt của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong của “Tiểu đội thép” thuộc Đại đội Thanh niên xung phong 317/Đội 65/Tổng đội Thanh niên xung phong tỉnh Nghệ An vào ngày 31/10/1968 (Còn nữa).     
 
                                                                                                      Đại tá Nguyễn Thanh Bình