Skip to main content

Đề cao cảnh giác với thủ đoạn của tội phạm buôn bán người và bắt cóc trẻ em

Cuối tháng 01/2019 vừa qua, đại diện Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Ủy ban MTTQ, Hội Liên hiệp phụ nữ xã Đồng Lạc đã đến thăm hỏi, tặng quà và động viên hai hộ gia đình có người là nạn nhân của nạn buôn bán người và bắt cóc trẻ em trên địa bàn xã. 
Theo thông tin từ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh xã Đồng Lạc, thì hai nạn nhân đó là chị K. (sinh năm 1971) ở thôn Trại Cả tin theo kẻ xấu, bị đưa sang Trung Quốc từ năm 1991 đến nay. Trong thời gian này, chị đã 2 lần lập gia đình và có 3 người con (1 gái, 2 trai). Nhờ sự can thiệp của cơ quan chức năng, chị đã may mắn tìm về được với gia đình tại Việt Nam nhưng trong tình trạng kém minh mẫn. 
Ngoài ra, còn có cháu N. (sinh năm 2015), cũng ở thôn Trại Cả, xã Đồng Lạc. Theo chia sẻ của gia đình thì vào một buổi tối, cháu N. cùng mẹ sang chơi nhà bà ngoại trong thôn. Mẹ cháu có sang nhà hàng xóm chơi và để cháu ở lại với bà ngoại. Một lúc sau, cháu đã tự ý một mình đi ra đường tìm mẹ và bị một người đàn ông lạ mặt dụ dỗ lên xe máy để đưa đi mua kẹo. Tin lời, cháu N. đã lên xe và đi theo người lạ. May mắn khi đến khu vực Cổng Xây, gần địa phận thị trấn Nhã Nam (huyện Tân Yên-Bắc Giang), thấy có biểu hiện lạ khi cháu bé luôn gào khóc và đòi về với mẹ, một người đi đường đã phát hiện, tri hô và ngăn chặn kịp thời. Hoảng sợ, người đàn ông có hành vi bắt cóc đã thả cháu N. xuống đường và nhanh chóng tẩu thoát. Do vậy, cháu N. đã được đưa về với gia đình tan toàn.
Mặc dù những năm qua, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện luôn được đảm bảo ổn định và giữ vững, không để xảy ra các điểm nóng tại địa phương. Tuy nhiên, qua các phương tiện thông tin đại chúng và 2 hoàn cảnh thực tế nêu trên có thể thấy rằng, tội phạm mua bán người nói chung tại một số tỉnh, thành trong toàn quốc đang có chiều hướng phức tạp. Đặc biệt, nạn mua bán phụ nữ và bắt cóc trẻ em đang là một hiện tượng nhức nhối ở nước ta hiện nay. Vấn nạn này không chỉ xâm hại đến quyền con người, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần, tính mạng của nạn nhân, mà còn tác động xấu đến đạo đức, giống nòi, lối sống, thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình an ninh, trật tự của địa phương, đất nước. 
Theo thống kê của những người làm chuyên môn, tính từ đầu năm 2011 đến tháng 6/2017, cả nước xảy ra hơn 2,7 nghìn vụ mua bán người, liên quan đến hơn 4 nghìn đối tượng, lừa bán gần 6 nghìn nạn nhân (trung bình mỗi năm có trên 900 người là nạn nhân của tội phạm mua bán người). Tội phạm mua bán người xảy ra ở hầu hết các 63 tỉnh, thành phố trong cả nước. Mua bán người được che giấu bởi các hình thức như: tham quan, du lịch, ký kết làm ăn kinh tế, lao động xuất khẩu, tổ chức kết hôn thông qua môi giới… Nạn nhân của các vụ mua bán người thường chủ yếu bị làm nô lệ tình dục, lao động cưỡng bức, đẻ thuê… Nạn nhân không chỉ là phụ nữ và trẻ em như những năm trước đây mà đối tượng của loại tội phạm này hướng tới còn là cả những nam giới và trẻ sơ sinh. 
Ngoài ra, hầu hết đối tượng phạm tội mua bán người đều có kiến thức xã hội, am hiểu xã hội và thường là người thông thuộc các khu vực biên giới, cửa khẩu, đường tiểu ngạch, am hiểu phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc…; đồng thời  là các đối tượng hoạt động băng nhóm, có tiền án, tiền sự. Một số trường hợp đối tượng phạm tội mua bán người chính là nạn nhân của vụ mua bán người trước đó. Lợi dụng đặc điểm khó khăn kinh tế, thiếu việc làm ở nhiều địa phương, chính sách mở cửa, hội nhập, thông thoáng trong xuất cảnh, sự nhẹ dạ cả tin, mất cảnh giác của người dân…, các đối tượng mua bán người đã hình thành các đường dây đưa người ra nước ngoài bán vào các động mại dâm, cưỡng ép kết hôn hoặc lao động cưỡng bức…
Để phòng ngừa và ngăn chặn hiệu quả tội phạm buôn bán người, mỗi người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác và nâng cao kiến thức về loại tội phạm nguy hiểm này. Cụ thể: 
Về thủ đoạn của tội phạm buôn bán người: Đối tượng phạm tội mua bán người có thể là người lạ hoặc người quen, thậm chí là bạn bè và cả người thân. Thủ đoạn hoạt động của bọn chúng thường là: Hứa hẹn giới thiệu việc làm nhàn hạ, có thu nhập cao trong các nhà máy, cửa hàng…; rủ đi làm ăn, buôn bán gần khu vực biên giới; giới thiệu lấy chồng nước ngoài giàu có; núp dưới hình thức đi du lịch, xuất khẩu lao động, du học theo các tổ chức lừa đảo ở trong nước hoặc nước ngoài. Làm quen qua mạng (chat), giả vờ yêu đương rồi rủ rê lên các tỉnh biên giới chơi, mua sắm đồ và lừa bán. Hoặc thông qua mạng Internet, mạng điện thoại di động để lừa thanh niên “nghiện game” bán ra nước ngoài hay bán cho các nhà nghỉ, khách sạn… tại những nơi nghỉ mát, trung tâm du lịch. Môi giới xin, nhận con nuôi. Bắt cóc trẻ em, phụ nữ một mình, lang thang, cơ nhỡ nơi bến tàu, bến xe, đoạn đường vắng… Hứa hẹn giúp đỡ những phụ nữ lầm lỡ hoặc có hoàn cảnh éo le, khó khăn về kinh tế để môi giới, lừa bán trẻ sơ sinh. Lợi dụng hoàn cảnh khó khăn để giúp đỡ về tiền bạc rồi đẩy họ vào con đường sa ngã hoặc bị lệ thuộc vào chúng. Làm quen với những phụ nữ có con nhỏ, lợi dụng họ sơ hở để chiếm đoạt con và dùng giấy tờ giả mạo để đem bán…
Về thủ đoạn bắt cóc trẻ em, trước khi bắt cóc, các đối tượng phạm tội thường đến khu vực gần nhà nạn nhân để nắm tình hình về quy luật sinh hoạt của gia đình nạn nhân, sau đó lợi dụng sơ hở để bắt cóc. Các đối tượng thường lân la trước các trường học (nhất là các trường mầm non, tiểu học) để theo dõi, nắm tình hình; khi phát hiện sơ hở, cơ hội thuận lợi thì chúng ra tay bắt cóc trẻ. Ngoài ra, các đối tượng tìm cách thường xuyên tiếp xúc với trẻ; khi đã làm quen với trẻ, chúng lợi dụng lúc bố mẹ, người thân các em vắng nhà để rủ đi chơi và bắt cóc. Hoặc các đối tượng lợi dụng các cháu bé chơi một mình ở trên vỉa hè, ngoài đường, trước cổng nhà không có người trông coi để nhanh chóng bắt cóc rồi tẩu thoát bằng phương tiện giao thông…
Vì vậy, mỗi người dân nói chung, nhà trường và các bậc phụ huynh nói riêng cần quan tâm sát sao con, em và học sinh của mình hơn; nâng cao tinh thần cảnh giác, nhận biết các thủ đoạn của loại tội phạm này; quan tâm dạy trẻ biết cách tự phòng vệ khi gặp tình huống có thể xảy ra. 
Theo đó, trước hết, phải nói với trẻ về nạn bắt cóc trẻ em và hậu quả của nó một cách dễ hiểu nhất; giúp trẻ cảnh giác trước những gì không bình thường xảy ra với mình, cẩn thận trong sinh hoạt, đi lại, giao tiếp… Dạy cho trẻ biết “những người lạ có thể tin tưởng” gồm: thầy cô giáo, chú công an, chú bộ đội, bác bảo vệ cơ quan, nhà trường, nhân viên cửa hàng (đặc điểm chung là họ thường mặc quần áo đồng phục). Cần giới thiệu với trẻ về những loại đồng phục phổ biến của chú công an, chú bộ đội, bác bảo vệ cơ quan, nhà trường, nhân viên cửa hàng hoặc những bà mẹ có mang theo con nhỏ trên đường. Dạy trẻ nhớ thuộc lòng họ tên, số điện thoại của bố, mẹ, địa chỉ nhà của mình, nghề nghiệp của bố mẹ, nhưng phải giữ bí mật những thông tin này, chỉ nói với những người có thể tin tưởng. Dạy trẻ không được đi theo người lạ. Dạy trẻ cách từ chối khéo léo và tuyệt đối không ăn, uống bất cứ thứ gì mà người lạ đưa cho, đề phòng trong những món quà, bánh, kẹo, nước ngọt… có tẩm thuốc mê, trẻ ngửi hoặc ăn vào sẽ bị trúng độc. Dạy trẻ kỹ năng ứng xử khi bị người lạ kéo, dắt, lôi đi; ví dụ như: dạy trẻ biết kêu gào, khóc thật to để gây sự chú ý và tìm sự giúp đỡ của những người xung quanh. Nên cho trẻ tham gia tập luyện võ thuật và tăng cường chơi thể thao, vừa rèn luyện sức khỏe, nhanh nhẹn, vừa có đủ tự tin, bình tĩnh ứng phó khi đối mặt các tình huống nguy hiểm. 
Khi trẻ vào độ tuổi tiểu học, THCS, các em cần được tham gia nhiều hơn các hoạt động của nhà trường và cộng đồng như: đi dã ngoại, vệ sinh môi trường khu dân cư, tham quan bảo tàng, di tích lịch sử…; cần dạy trẻ biết tuân theo các quy định của người phụ trách các chuyến đi tham quan, dã ngoại; tuyệt đối không tách đoàn, chạy lăng xăng dễ bị lạc, bị bỏ rơi dẫn đến nguy cơ bị bắt cóc.
Trường hợp phát hiện con, em mình không may đã bị bắt cóc, bố, mẹ và người thân của trẻ cần nhanh chóng trình báo với cơ quan chức năng như: công an, quân đội, chính quyền và các tổ chức, đoàn thể chính trị-xã hội địa phương gần nhất để tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời, hiệu quả. Khi đối tượng gọi điện tới để đòi tiền chuộc, bố mẹ cần bí mật ghi âm lại cuộc gọi, lưu số máy gọi đến. Trong khi nói chuyện, người nhà cần chấp hành yêu cầu của đối tượng, không để chúng kích động hoặc nghi ngờ dẫn đến có thể làm hại đứa trẻ. Để tránh đối tượng nghi ngờ, chúng ta cần tập trung vào việc “mặc cả”, thảo luận về thời gian, địa điểm, cách thức giao nhận tiền v.v.. Sau đó, gia đình phải báo cáo và hợp tác chặt chẽ với cơ quan công an để giải cứu con, em mình đảm bảo an toàn và nhanh chóng.
Như vậy, chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, tố giác, đấu tranh triệt để với tội phạm buôn bán người, bắt cóc trẻ em là việc làm cần thiết của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội vì môi trường sống an toàn, lành mạnh cho mọi người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em./.
 
Văn Thư